Wiceprezydenci Stanów Zjednoczonych
Z Wikipedii
| Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych | ||||
| Pieczęć |
||||
| Obecny Wiceprezydent: |
|
|||
|---|---|---|---|---|
| Pierwszy Wiceprezydent: |
|
|||
| Data utworzenia urzędu: |
|
|||
| Miejsce w linii sukcesji prezydenckiej: |
|
|||
| Stany Zjednoczone |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |

Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki jest obierany na cztery lata wraz z prezydentem . Na Wiceprezydenta może kandydować osoba, która posiada bierne prawo wyborcze w wyborach prezydenckich.
Do 1808 (uchwalenie 12 poprawki) Wiceprezydentem zostawała osoba, która zajęła drugie miejsce w wyborach na Prezydenta. Jednak z uwagi na różnice polityczne, od tego czasu przeprowadza się oddzielne, ale równoległe wybory na Wiceprezydenta.
Wiceprezydent automatycznie (w wyniku sukcesji ) zostaje prezydentem w wyniku śmierci, zrzeczenia się lub usunięcia z urzędu prezydenta. Początkowo działo się to na mocy przyjętego zwyczaju, zanim taki stan rzeczy nie został formalnie usankcjonowany za sprawą uchwalonej w roku 1967 25. poprawki do konstytucji .
W wyniku opróżnieniu urzędu, Prezydent powołuje za zgodą obu izb Kongresu . Przed uchwaleniem 25 poprawki do Konstytucji opróżniony urząd pozostawał nieobsadzony do końca kadencji i zaprzysiężenia nowego, wybranego wiceprezydenta.
Początkowo urząd wiceprezydenta znaczył niewiele w amerykańskim systemie władzy. Z urzędu był przewodniczącym Senatu USA, w głosowaniu brał jednak udział jedynie w wypadku równego podziału głosów (na obradach zastępował go przewodniczący pro tempore Senatu ). Dopiero w drugiej połowie XX w. poszerzono jego kompetencje. Niektórzy wiceprezydenci nie mieli wpływu na decyzje podejmowane w Białym Domu , niektórzy jednak (np. Al Gore czy Richard Cheney ) potrafili je sobie zapewnić.
Jak powiadało stare powiedzenie z okresu jeszcze przed poszerzeniem kompetencji wiceprezydenta: Wiceprezydent jest w niewładzy, ale od władzy dzieli go jedno uderzenie serca - serca prezydenta.
Spis treści |
[ edytuj ] Chronologiczna lista wiceprezydentów USA
(w nawiasach nazwisko prezydenta, przy którym sprawował urząd)
- John Adams 1789 - 1797 , federalista, ( George Washington )
- Thomas Jefferson 1797 - 1801 , demokratyczny republikanin, ( John Adams )
- Aaron Burr 1801 - 1805 , demokratyczny republikanin, ( Thomas Jefferson )
- George Clinton 1) 1805 - 1809 , demokratyczny republikanin, ( Thomas Jefferson i James Madison )
- Elbridge Gerry 1) 1813 - 1814 , demokratyczny republikanin, ( James Madison )
- Daniel Tompkins 1817 - 1825 , demokratyczny republikanin, ( James Monroe )
- John C. Calhoun 2) 1825 - 1832 , demokratyczny republikanin, ( John Quincy Adams , Andrew Jackson )
- Martin Van Buren 1833 - 1837 , demokrata, ( Andrew Jackson )
- Richard Johnson 1837 - 1841 , demokrata, ( Martin Van Buren )
- John Tyler 3) 1841 , demokrata kandydujący z ramienia Whigów, ( William Henry Harrison )
- George Dallas 1845 - 1849 , demokrata, ( James Polk )
- Millard Fillmore 3) 1849 - 1850 , Whig, ( Zachary Taylor )
- William Rufus DeVane King 1) 1853 , demokrata, ( Franklin Pierce )
- John Breckinridge 1857 - 1861 , demokrata, ( James Buchanan )
- Hannibal Hamlin 1861 - 1865 , republikanin, ( Abraham Lincoln )
- Andrew Johnson 3) 1865 , demokrata lojalny wobec Unii, ( Abraham Lincoln )
- Schuyler Colfax 1869 - 1873 , republikanin, ( Ulysses Grant )
- Henry Wilson 1) 1873 - 1875 , republikanin, ( Ulysses Grant )
- William Wheeler 1877 - 1881 , republikanin, ( Rutherford Hayes )
- Chester Arthur 3) 1881 , republikanin, ( James Abram Garfield )
- Thomas Hendricks 1) 1885 , demokrata, ( Grover Cleveland )
- Levi Parsons Morton 1889 - 1893 , republikanin, ( Benjamin Harrison )
- Adlai E. Stevenson 1893 - 1897 , demokrata, ( Grover Cleveland )
- Garret Hobart 1) 1897 - 1899 , republikanin, ( William McKinley )
- Theodore Roosevelt 3) 1901 , republikanin, ( William McKinley )
- Charles Fairbanks 1905 - 1909 , republikanin, ( Theodore Roosevelt )
- James Sherman 1) 1909 - 1912 , republikanin, ( William Taft )
- Thomas Marshall 1913 - 1921 , demokrata, ( Woodrow Wilson )
- Calvin Coolidge 3) 1921 - 1923 , republikanin, ( Warren Harding )
- Charles Dawes 1925 - 1929 , republikanin, ( Calvin Coolidge )
- Charles Curtis 1929 - 1933 , republikanin, ( Herbert Hoover )
- John Nance Garner 1933 - 1941 , demokrata, ( Franklin Delano Roosevelt )
- Henry Wallace 1941 - 1945 , demokrata, ( Franklin Delano Roosevelt )
- Harry Truman 3) 1945 , demokrata, ( Franklin Delano Roosevelt )
- Alben Barkley 1949 - 1953 , demokrata, ( Harry Truman )
- Richard Nixon 1953 - 1961 , republikanin, ( Dwight Eisenhower )
- Lyndon Johnson 3) 1961 - 1963 , demokrata, ( John Kennedy )
- Hubert Humphrey 1965 - 1969 , demokrata, ( Lyndon Johnson )
- Spiro T. Agnew 2) 1969 - 1973 , republikanin, ( Richard Nixon )
- Gerald Ford 4) 1973 - 1974 , republikanin, ( Richard Nixon )
- Nelson Rockefeller 1974 - 1977 , republikanin, ( Gerald Ford )
- Walter Mondale 1977 - 1981 , demokrata, ( Jimmy Carter )
- George H. W. Bush senior 1981 - 1989 , republikanin, ( Ronald Reagan )
- Dan Quayle 1989 - 1993 , republikanin, ( George H. W. Bush senior)
- Al Gore 1993 - 2001 , demokrata, ( William Clinton )
- Richard Cheney od 2001 , republikanin, ( George W. Bush )
- Joe Biden od 2009 , demokrata, ( Barack Obama ) (elekt)
1 Zmarł w czasie sprawowania urzędu.
² Zrezygnował ze stanowiska.
³ Został następcą zmarłego prezydenta.
4 Został następcą prezydenta po jego rezygnacji.
[ edytuj ] Różne dane statystyczne o wiceprezydentach
- Dwóch wiceprezydentów pełniło ten urząd w gabinetach dwóch prezydentów:
- George Clinton w gabinetach prezydetów Jeffersona i Madisona
- John C. Calhoun w gabinetach prezydentów Johna Quincy Adamsa i Jacksona
- Dwóch wiceprezydentów ustąpiło z urzędu przed zakończeniem kadencji:
- John C. Calhoun ( 1825 - 1832 ) (aby objąć urząd Senatora)
- Spiro T. Agnew ( 1969 - 1973 ) (w wyniku wyroku sądowego)
- Siedmiu wiceprezydentów zmarło w czasie sprawowania urzędu:
- George Clinton (w 1812 r.)
- Elbridge Gerry (w 1814 r.)
- William Rufus DeVane King (w 1853 r.)
- Henry Wilson (w 1875 r.)
- Thomas Hendricks (w 1885 r.)
- Garret Hobart (w 1899 r.)
- James Sherman (w 1912 r.)
- Dziewięciu wiceprezydentów objęło prezydenturę w wyniku sukcesji:
- John Tyler w 1841 r. po śmierci Williama Harrisona
- Millard Fillmore w 1850 r. po śmierci Taylora
- Andrew Johnson w 1865 r. po zabójstwie Lincolna
- Chester Arthur w 1881 r. po zabójstwie Garfielda
- Theodore Roosevelt w 1901 r. po zabójstwie McKinleya
- Calvin Coolidge w 1923 r. po śmierci Hardinga
- Harry Truman w 1945 r. po śmierci Franklina Delano Roosevelta
- Lyndon Johnson w 1963 r. po zabójstwie Kennedy'ego
- Gerald Ford w 1974 r. po ustąpieniu Nixona
- Czterech wiceprezydentów, którzy zostali prezydentami na skutek sukcesji, zostało wybranych na własne kadencje:
- Theodore Roosevelt (w 1904 )
- Calvin Coolidge (w 1924 )
- Harry Truman (w 1948 )
- Lyndon Johnson (w 1964 )
( Gerald Ford starał się z ramienia Partii Republikańskiej o prezydenturę w wyborczym roku 1976 ale przegrał z demokratą Jimmym Carterem )
- Czterech wiceprezydentów, w czasie pełnienia urzędu, zostało wybranych na prezydenta
- John Adams (w 1796 )
- Thomas Jefferson (w 1800 )
- Martin Van Buren (w 1836 )
- George H. W. Bush (w 1988 )
- Jeden były wiceprezydent został wybrany prezydentem
- Richard Nixon (wiceprezydent 1953 - 1961 , wybrany na prezydenta w 1968 )
- Dwóch wiceprezydentów pochodziło nie z wyboru ale z nominacji w wyniku zastosowania 25 poprawki do konstytucji :
- Gerald Ford ( 1973 - 1974 )
- Nelson Rockefeller ( 1974 - 1977 )
- Dwóch wiceprezydentów pełniło obowiązki prezydenta w wyniku zastosowania 25 poprawki do konstytucji:
- George H. W. Bush senior ( 13 lipca 1985 r. w zastępstwie operowanego Ronalda Reagana )
- Richard Cheney ( 29 czerwca 2002 r. w zastępstwie poddanego zabiegowi medycznemu George W. Busha )
[ edytuj ] Byli wiceprezydenci
Obecnie żyje czterech byłych wiceprezydentów:
- Walter Mondale ( 1977 - 1981 )
- George H. W. Bush ( 1981 - 1989 )
- Dan Quayle ( 1989 - 1993 )
- Al Gore ( 1993 - 2001 )
Bush został prezydentem. Mondale i Gore kandydowali do Białego Domu z ramienia swych partii, ale nie zdobyli mandatu, zaś Quayle ubiegał się, bez większego powodzenia, o nominację republikańską w 2000 roku.
Byłym wiceprezydentom USA przysługuje dożywotnia emerytura oraz ochrona osobista po odejściu z urzędu.
[ edytuj ] Zobacz też
- Number One Observatory Circle , oficjalna siedziba Wiceprezydenta
- prezydenci USA
- pełniący obowiązki prezydenta USA
- precedencja w USA
- Designated survivor
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- oficjalna strona wiceprezydenta USA
- strona poświęcona wiceprezydentom amerykańskim
- oficjalna witryna internetowa Muzeum, Biblioteki i Centrum Dana Quayle'a, jedyne wiceprezydenckie muzeum w USA
(1) Dick Cheney ( wiceprezydent ) • (2) Nancy Pelosi ( Izba Reprezentantów ) • (3) Robert Byrd ( Senat ) • (4) Condoleezza Rice ( dyplomacja ) • (5) Henry Paulson ( skarb ) • (6) Robert Gates ( obrona ) • (7) Michael Mukasey ( sprawiedliwość ) • (8) Dirk Kempthorne ( zasoby wew. ) • (9) Ed Schafer ( rolnictwo ) • (10) Michael Leavitt ( zdrowie ) • (11) Steve Preston ( urbanizacja ) • (12) Mary Peters ( transport ) • (13) Samuel Bodman ( energia ) • (14) Margaret Spellings ( edukacja ) • (15) James Peake ( weterani ) • (16) Michael Chertoff ( bezpieczeństwo krajowe )
| Warszawa doczekała się automatów biletowych |
|
Warszawa właśnie dogoniła resztę Europy - na razie w sprzedaży biletów komunikacji miejskiej. W nadchodzącym tygodniu mają skończyć się kłopoty z kupieniem biletu na metro lub autobus w dni wolne od pracy, gdy większość kiosków jest zamknięta. W stolicy ustawiono pierwsze automaty biletowe, które za kilka dni mają zacząć działać.
|
| Trzech nastolatków śmiertelnie pobiło 51-latka |
|
Łódzka policja zatrzymała trzech nastolatków, którzy śmiertelnie pobili 51-letniego mężczyznę. Dwóch z nich może trafić na 10 lat do więzienia - poinformowała Joanna Kącka z biura prasowego łódzkiej policji.
|
| Minister skarbu załatwił znajomym stanowiska? |
|
Szef resortu skarbu Aleksander Grad wydał zarządzenie umożliwiające urzędnikom Kancelarii Premiera zasiadanie w radach nadzorczych państwowych spółek bez konieczności startowania w konkursie - dowiedział się serwis internetowy tvp.info. - To ułatwianie drogi do stanowisk dla swoich znajomych - alarmuje opozycja.
|
| Lech Kaczyński z wizytą w Gruzji |
|
Prezydent Polski Lech Kaczyński przyleciał dzisiaj do stolicy Gruzji Tbilisi, gdzie będzie uczestniczył w obchodach piątej rocznicy Rewolucji Róż.
|
| W Szamotułach pożegnano ppłk. Maksymiliana Ciężkiego |
|
Kilkaset osób pożegnało na cmentarzu parafialnym w Szamotułach (Wielkopolskie) ppłk. Maksymiliana Ciężkiego (1898-1951), prekursora sukcesu polskich kryptologów, którzy złamali szyfr Enigmy. W centrum Szamotuł odsłonięto pomnik upamiętniający osobę ppłk. Ciężkiego.
|