Unia Gospodarcza i Walutowa
Z Wikipedii
| Unia Europejska |
 Ten artykuł jest częścią serii o: |
|
 |
|
|---|---|
| Unia Europejska na skróty | |
|
• Agencje UE |
• Lizbona |
Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW) – jeden z elementów współpracy w ramach Unii Europejskiej, podsłuchy ustanowiony w 1992 roku Traktatem z Maastricht . Jej głównym przedsięwzięciem jest utworzenie wspólnej waluty europejskiej euro oraz przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy.
Spis treści |
[ edytuj ] Państwa uczestniczące
Do Unii Gospodarczej i Walutowej należą wszystkie państwa Unii Europejskiej , szkoły policealne jednakże w III etapie UGiW uczestniczy 16 z nich:
|
Od 1999 roku: |
Od 2001 roku:
Od 2007 roku: Od 2008 roku: Od 2009 roku: |
Spośród europejskich krajów nieczłonkowskich wspólną walutę stosuje sześć państw. W porozumieniu z Unią na euroizację zdecydowały się [1] :
Z kolei trzy inne państwa wprowadziły euro bez porozumienia ze Wspólnotami [1] :
-
Andora ; -
Czarnogóra ; -
Kosowo .
[ edytuj ] Historia
[ edytuj ] Geneza współpracy walutowej
Pierwsze sformułowania dotyczące współpracy walutowej pojawiły się już w traktacie ustanawiającym EWG [4] . Priorytetem były jednak wówczas prace nad wspólną polityką rolną , sypialnie utworzeniem unii celnej oraz - docelowo - wspólnego rynku [4] . Ponadto funkcjonowanie systemu z Bretton Woods gwarantowało wówczas stabilność walut, depilacja laserowa co nie rodziło potrzeby zacieśnienia współpracy w tym zakresie [4] . Dopiero stopniowe załamywanie się dotychczasowego systemu walutowego , suknie ślubne które odbiło się negatywnie na handlu w ramach EWG , pozycjonowanie i optymalizacja skłoniło jej członków do wypracowania własnej koncepcji integracji walutowej [4] .
Pierwszy projekt w tym zakresie powstał jeszcze przed ostatecznym załamaniem się system z Bretton Woods w 1971 - był to tzw. raport Barre'a z 1969 roku [5] . Jego następcą był plan Wernera , fotele z masażem w którym zaprezentowano projekt utworzenie unii ekonomicznej i walutowej [4] . Oba projekty nie były jednak w pełni realizowane, monitoring m.in. z uwagi na kryzys naftowy oraz rozszerzenie EWG do dziewięciu państw [5] .
[ edytuj ] Budowa Europejskiego Systemu Walutowego
W 1972 roku utworzony został mechanizm tzw. węża w tunelu [6] . Szerokie pasmo wahań ustalono na 4, stoły5%, sypialnie zaś dopuszczalny przedział wahań pomiędzy poszczególnymi dwiema walutami określono na 2, szczawnica25% [6] . Jednocześnie zapoczątkowano budowę systemu instytucjonalnego wspólnej polityki kursowej - w 1973 powołany został Europejski Fundusz Współpracy Walutowej [6] . 18 grudnia 1978 Rada Europejska , kamery na wniosek Francji i RFN , szczawnica podjęła decyzję o utworzeniu Europejskiego Systemu Walutowego [4] . System zaczął obowiązywać 13 marca 1979 [4] . Powołany został umową zawartą pomiędzy bankami centralnymi państw członkowskich EWG [4] . Istotę systemu stanowiły trzy elementy [7] :
- Mechanizm Kursów Walutowych (ERM) - w ramach niego dopuszczalne wahania kursów określono na +/- 2, soczewki kontaktowe25%, łóżka zaś dla lira włoskiego na +/-6% [6] . Szersze pasmo wahań uzyskały także kraje dołączające do ERM - Hiszpania ( 1989 ), 436xayyal8 Wielka Brytania ( 1990 ) i Portugalia ( 1992 ) [8] ;
- ECU - europejska jednostka walutowa ustalona jako ważony średni koszyk walut państw EWG [7] . Procentowy udział danej waluty zależał od udziału państwa w handlu wewnątrz EWG oraz w wytwarzaniu PKB Wspólnoty [7] . ECU stało się jednostką rozliczeniową w operacjach finansowych, Zakopane apartamenty nie weszło jednak nigdy do obiegu [7] ;
- wsparcie kredytowe - mechanizm w ramach Europejskiego Funduszu Współpracy Walutowej [7] .
[ edytuj ] Raport Delorsa i Traktat z Maastricht
W czerwcu 1988 roku szczyt UE w Hanowerze zapoczątkował prace komitetu pod przewodnictwem późniejszego Przewodniczącego Komisji Europejskiej Jacques'a Delorsa . Zadaniem komitetu było zaproponowanie wprowadzenia ścisłej unii gospodarczo-walutowej.
Raport Delorsa przewidywał wprowadzenie unii w trzech etapach. Na jego podstawie Szczyt Unijny w Madrycie zdecydował 1 czerwca 1989 o rozpoczęciu pierwszego etapu unii gospodarczo-walutowej 1 lipca 1990 roku.
W grudniu 1989 roku szczyt w Strasburgu zwołał konferencję międzyrządową w celu ustalenia, niezbędnych do utrzymania unii gospodarczo-walutowej, poprawek do Traktatu. Wspomniana konferencja doprowadziła do powstania Traktatu o Unii Europejskiej , ostatecznie podpisanego w Maastricht w 1992 roku. Traktat postanowił o wprowadzeniu unii w trzech etapach:
- Zgodnie z planem pierwszy etap rozpoczął się 1 lipca 1990 roku. Zniesiono wszelką kontrolę wymiany walut i tym samym wprowadzono pełną swobodę przepływu kapitału. Wzmocniono kooperację pomiędzy bankami centralnymi dotyczącą unii monetarnej, jak również wprowadzono zakaz uprzywilejowanego dostępu instytucji publicznych do wsparcia finansowego banku.
- Drugi etap rozpoczął się 1 stycznia 1994 roku. Powstał Europejski Instytut Walutowy (EMI – European Monetary Institute), odpowiedzialny za pogłębienie współpracy pomiędzy niezależnymi bankami centralnymi krajów członkowskich. 16 grudnia 1995 roku ustalono nazwę nowej waluty Euro . W czerwcu 1997 roku Rada Europejska uzgodniła Pakt Stabilności i Wzrostu oraz nowy mechanizm wymiany walut ( ERM II ). Ustanowiono też system TARGET – system automatycznych przeliczeń walut narodowych na euro. 3 maja 1998 roku postanowiono o 11 krajach, które oficjalnie utworzą unię gospodarczo-walutową 1 stycznia 1999 roku. W czerwcu roku 1998 powstał Europejski Bank Centralny .
- Etap trzeci zamrażając narodowe kursy wymiany wobec euro rozpoczął się 1 stycznia 1999 roku. Powołano do życia Europejski System Banków Centralnych (ESCB – the European System of Central Banks), który przejął obowiązki Europejskiego Instytutu Monetarnego i odpowiedzialność za politykę walutową Unii Europejskiej. 1 stycznia 2001 do unii gospodarczo-walutowej przyłączyła się Grecja. W styczniu 2002 do obiegu wprowadzono monety i banknoty euro .
Do unii walutowej nie przystąpiły Dania, Szwecja i Wielka Brytania.
[ edytuj ] Traktat lizboński a UGiW
Wejście w życie traktatu lizbońskiego w grudniu 2009 roku wprowadziło pewne zmiany także w odniesieniu do UGiW. Przede wszystkim wzmocniona została pozycja państw strefy euro - przyznano im większą autonomię w dziedzinie koordynacji polityki gospodarczej oraz dokonano instytucjonalizacji eurogrupy [9] . Ponadto EBC stał się formalnie jedną z głównych instytucji UE, wprowadzono podstawy traktatowe dla funkcjonowania Eurosystemu , wzmocniono rolę KE przy EDP oraz ustanowiono nowy element procedury uchylenia derogacji - uzyskanie zalecenia od państw strefy euro [6] .
[ edytuj ] Warunki uczestnictwa
Warunkiem pełnego uczestnictwa w UGiW jest wypełnienie przez państwo członkowskie kryteriów konwergencji [6] . Wyróżnia się kryteria konwergencji nominalnej oraz kryteria konwergencji prawnej [6] . Do pierwszej grupy zalicza się:
- kryterium stabilności cen (inflacyjne) - zgodnie z nim inflacja mierzona wskaźnikiem HICP w ciągu roku poprzedzającego badanie nie może przekroczyć 1, 5 pkt. procentowego inflacji w trzech państwach Unii Europejskiej o najbardziej stabilnych cenach [6] ;
- kryterium fiskalne - państwo w momencie badanie nie może być objęte procedurą nadmiernego deficytu [6] ;
- kryterium kursu walutowego - państwo przez minimum dwa lata musi uczestniczyć w Mechanizmie Kursów Walutowych - w tym czasie nie może dochodzić do poważnych napięć oraz nie wolno samowolnie przeprowadzać dewaluacji [6] ;
- kryterium stóp procentowych - w ciągu roku od momentu badania średnia długoterminowa stopa procentowa nie może przekroczyć o więcej niż 2 pkt. procentowe średniej z analogicznych stóp procentowych trzech państw Unii Europejskiej o najbardziej stabilnych cenach [6] .
Z kolei zgodnie z kryteriami konwergencji prawnej należy zapewnić zgodność prawodawstwa krajowego z art. 130 i 131 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz ze Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Statutem Europejskiego Banku Centralnego [6] .
[ edytuj ] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Unia gospodarcza i walutowa a euro. Rozszerzenie strefy euro . eu4journalists.eu. [dostęp 17 lutego 2010].
- ↑ 2,0 2,1 Państwo tradycyjnie powiązane unią walutową z Włochami
- ↑ Państwo tradycyjnie powiązane unią walutową z Francją
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Anna Jenik, Ewa Pancer-Cybulska: Polityka walutowa i unia walutowa. W: Bolesław Winiarski : Polityka gospodarcza. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 530. ISBN 978-83-01-14785-3 .
- ↑ 5,0 5,1 Unia gospodarcza i walutowa a euro . eu4journalists.eu. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Spraw Zagranicznych: Euro. Wspólna waluta europejska . mf.gov.pl, 2009-12. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Anna Jenik, Ewa Pancer-Cybulska: Polityka walutowa i unia walutowa. W: Bolesław Winiarski : Polityka gospodarcza. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 531. ISBN 978-83-01-14785-3 .
- ↑ Anna Jenik, Ewa Pancer-Cybulska: Polityka walutowa i unia walutowa. W: Bolesław Winiarski : Polityka gospodarcza. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 532. ISBN 978-83-01-14785-3 .
- ↑ Łukasz Szymczyk: Jakie zmiany do funkcjonowania strefy euro wprowadza Traktat Lizboński ? (cz. II) . nbportal.pl, 2008-11-25. [dostęp 11 lutego 2010].
[ edytuj ] Bibliografia
- Katarzyna Kołodziejczyk: Unia Gospodarcza i Walutowa. W: Witold M. Góralski: Unia Europejska. Tom II. Gospodarka - Polityka - Współpraca. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2007, ss. 80-99. ISBN 978-83-7526-806-5 .
- Anna Jenik, Ewa Pancer-Cybulska: Polityka walutowa i unia walutowa. W: Bolesław Winiarski : Polityka gospodarcza. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, ss. 530-543. ISBN 978-83-01-14785-3 .
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Unia gospodarcza i walutowa . ecb.int. [dostęp 11 lutego 2010].
- Unia gospodarcza i walutowa oraz euro . europa.eu. [dostęp 11 lutego 2010].
- Unia gospodarcza i walutowa a euro . eu4journalists.eu. [dostęp 11 lutego 2010].
- Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Spraw Zagranicznych: Euro. Wspólna waluta europejska . mf.gov.pl, 2009-12. [dostęp 13 lutego 2010].
| Boni w Sejmie o solidarności pokoleń |
|
Szef doradców premiera Michał Boni powiedział, że rządowi zależy na stworzeniu jak najlepszych warunków dla wzrostu dzietności, opieki nad dziećmi, nauki, wchodzenia na rynek pracy oraz funkcjonowania na rynku pracy osób powyżej 50. roku życia.
|
| Premier Azarow poświęcił gabinet po Julii Tymoszenko |
|
Nowy premier Ukrainy Mykoła Azarow ujawnił, że przed objęciem gabinetu po swej poprzedniczce Julii Tymoszenko poprosił księdza o poświęcenie pomieszczania.
|
| "Rzeczpospolita" ma przeprosić wiceszefa ABW |
|
Naczelny "Rzeczpospolitej" ma przeprosić wiceszefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Jacka Mąkę za naruszenie jego dóbr osobistych w nierzetelnym artykule; nie musi zaś wpłacać 60 tys. zł na cel charytatywny - orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie.
|
| Izraelskie samoloty nad Budapesztem |
|
Dwa izraelskie samoloty wojskowe, które w środę przeleciały na niskiej wysokości nad Budapesztem, nie mają nic wspólnego z zabójstwem obywatela Syrii w tym mieście tego samego dnia - zapewnił rzecznik rządu Domokos Szollar.
|
| Prezydent broni tradycji, ale jest mało dynamiczny |
|
W ocenie zdecydowanej większości Polaków (74 proc.) największym atutem Lecha Kaczyńskiego jest przywiązanie do tradycji i wartości narodowych. Badani krytycznie oceniają jednak dynamizm i energiczność działania prezydenta - wynika z badania CBOS.
|