Synagoga w Jeszywas Chachmej Lublin
Z Wikipedii
| Synagoga w Jeszywas Chachmej Lublin | |
 |
|
| Data budowy | 1930 |
| Data zniszczenia | II wojna światowa |
| Tradycja | ortodoksyjna |
| Budulec | murowana |
| Obecnie | czynna synagoga |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Synagoga w Jeszywas Chachmej Lublin – synagoga znajdująca się w Lublinie w budynku Jeszywas Chachmej Lublin , podsłuchy przy ulicy Lubartowskiej 85 (pierwotnie nr 57).
Spis treści |
[ edytuj ] Historia
Synagoga została zbudowana w 1930 roku wraz z całym kompleksem Jeszywas Chachmej Lublin. Poza funkcjami religijnymi pełniła też funkcję auli wykładowej jesziwy i mogła pomieścić ponad 200 studentów . Podczas II wojny światowej synagoga została zdewastowana przez hitlerowców, działki w szczawnicy a jej cenne wyposażenie zostało bezpowrotnie zniszczone oraz rozproszone.
Po zakończeniu wojny budynek jesziwy został przejęty przez Akademię Medyczną , szkoły policealne która pomieszczenie po synagodze wyremontowała i dostosowała do potrzeb auli . Zmieniono wówczas kolorystykę ścian i kolumn oraz zamurowano okna znajdujące się na ścianie wschodniej.
Jesienią 2003 roku budynek został zwrócony Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie , sypialnie która podjęła decyzję o remoncie i rekonstrukcji synagogi. Prace można było rozpocząć dopiero w maju 2005 roku, depilacja laserowa po opuszczeniu budynku przez Akademię Medyczną. Wymieniono przegniły strop , suknie ślubne wiszący nad salą modlitewną na drewnianej konstrukcji nośnej, pozycjonowanie i optymalizacja położono nowy parkiet. Na podstawie przedwojennych zdjęć odtworzono oryginalną kolorystykę kolumn, fotele z masażem przywrócono okna na ścianie wschodniej, monitoring odtworzono bimę oraz schodki do Aron ha-kodesz , stoły które otacza kuta balustrada i inne mniej znaczące elementy.
Na czas nie odtworzono jednak Aron ha-kodesz , sypialnie na miejsce którego ustawiono prowizoryczną szafę oraz dwumetrowej średnicy żyrandol z 16 punktami świetlnymi. W połowie 2007 roku gmina żydowska zamówiła u snycerza oraz innych specjalistów brakujące elementy wnętrza.
[ edytuj ] Ponowne otwarcie
Oficjalne otwarcie synagogi po remoncie nastąpiło 11 lutego 2007 roku. Była to pierwsza tego typu uroczystość w powojennej Polsce , szczawnica ponieważ rekonstrukcja wnętrza synagogi została w całości sfinansowana przez polską społeczność żydowską .
Podczas uroczystości otwarcia przybito dwie repliki mezuz z wizerunkiem orła polskiego – jedną na drzwiach wejściowych do jeszywas , kamery a drugą na drzwiach synagogi. Oryginał mezuzy został podarowany podczas otwarcia w 1930 roku przez cadyka z Czortkowa , szczawnica Israela Friedmana . Następnie rabin Michael Schudrich wniósł zwoje Tory , soczewki kontaktowe które zostały ufundowane 17 czerwca 2005 roku przez mieszkających w Stanach Zjednoczonych Harleya i Marie Lippman z okazji bat micwy ich córki Juliet. Pierwotnie znajdowały się w synagodze Nożyków w Warszawie , łóżka a następnie 22 stycznia 2006 roku uroczyście wniesiono je do małej bożnicy na parterze Jeszywasu , 436xayyal8 po czym znowu wróciły do Warszawy. Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego przekazała synagodze pozłacaną menorę oraz tablicę pamiątkową poświęconą zagładzie lubelskich Żydów .
Na uroczystości przybyło ponad 600 osób, Zakopane apartamenty w tym przedstawiciele polskiej i zagranicznej społeczności żydowskiej, środowisk uniwersyteckich, kulturalnych i religijnych, Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich , przewodniczący ZGWŻ Piotr Kadlčik , przewodniczący filii lubelskiej Roman Litman , Ambasador Izraela David Peleg , arcybiskup Józef Życiński , prezydent Lublina Adam Wasilewski i przedstawiciele władz samorządowych, rabin Yehiel Kaufman z Boro Park na Brooklynie , Jehuda Widawski , mieszkańcy Lublina oraz inni goście [1] [2] .
[ edytuj ] Odsłonięcie Aron ha-kodesz
4 listopada 2008 roku podczas uroczystych obchodów 75. rocznicy śmierci rabina Majera Szapiry , został uroczyście odsłonięty przez rabina Israela Meira Lau zrekonstruowany Aron ha-kodesz [3] . Na uroczystość przybyli członkowie Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie , biskup pomocniczy lubelski Mieczysław Cisło , przedstawiciele władz samorządowych Lublina. Z koncertem wystąpił kantor z synagogi Park East w Nowym Jorku , Yitzchak Meir Helfgot [4] .
[ edytuj ] Wnętrze
Synagoga o powierzchni 200 m² ulokowana jest na wysokości drugiego i trzeciego piętra południowego skrzydła budynku. Jednoprzestrzenna główna sala modlitewna posiada galerię dla kobiet z wejściem na wysokości trzeciego piętra, na którą prowadzi też osobna klatka schodowa wydzielona z gmachu budynku. Wsparta jest ona na ośmiu zielonych, okrągłych, korynckich kolumnach , obiegających salę z trzech stron.
Na ścianie wschodniej znajduje się aron ha-kodesz , przed którym znajduje się podwyższenie otoczone kutą balustradą , na które wchodzi się po pięciu schodkach . Po lewej stronie szafy znajduje się niewielki ner tamid i tablica z hebrajską inskrypcją, a po prawej również tablica z hebrajską inskrypcją, pozłacana menora oraz tablica pamiątkowa w języku angielskim upamiętniająca zagładę lubelskich Żydów o treści:
- "This menorah, symbolizing the reborn State of Israel is a gift to jewish community in Lublin in memory of 40.000 Lublin Jews killed by Nazi Germans during World War II. On the day synagogue was rededicatet."
Na środku znajduje się kwadratowa, dwuwejściowa bima , otoczona również kutą balustradą. Dawniej w synagodze stał kilkumetrowy, ukoronowany polskim orłem ośmioramienny świecznik o wadze około 180 kilogramów , który podarowała jesziwie gmina żydowska z Przemyśla [5] . Całe wyposażenie wnętrza synagogi jest rekonstrukcją dokonaną na podstawie przedwojennych zdjęć.
Do dnia dzisiejszego zachował się jedynie bogato haftowany parochet , który prawdopodobnie pochodził właśnie z tej synagogi. Przez wiele lat był przechowywany w synagodze Chewra Nosim przy ulicy Lubartowskiej 10. Obecnie znajduje się w mniejszej synagodze na parterze budynku. Zostanie przeniesiony w swoje pierwotne miejsce po wykonaniu nowego Aron ha-kodesz , który na postawie archiwalnego zdjęcia zrekonstruowała architekt Sylwia Piechnik. Przedwojenne zdjęcie arki jest czarno-białe, dlatego nie wiadomo, jaki kolor miała pierwotnie drewniana skrzynia. Ostatecznie zdecydowano, że będzie zielono - brązowa , ale nie zabrakło również pozłacanych elementów. Szafa jest bogato zdobiona, głównie elementami roślinnymi [6] .
W połowie 2008 roku zawieszono zrekonstruowany żyrandol , który jest wzorowany na tym, który wisiał w synagodze przed 1939 roku.
[ edytuj ] Galeria
 Menora |
 Tablica pamiątkowa |
 Mezuza |
 Ner tamid i inskrypcja |
 Synagoga jako aula Akademii Medycznej |
 Synagoga jako aula Akademii Medycznej |
 Synagoga jako aula Akademii Medycznej |
 Synagoga jako aula Akademii Medycznej |
[ edytuj ] Bibliografia
- Eleonora Bergman , Jan Jagielski Zachowane synagogi i domy modlitwy w Polsce, Warszawa 1996 , ISBN 83-8588-23-3
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona filii lubelskiej Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie
- Zdjęcia z otwarcia synagogi w Jeszywas Chachmej Lublin
- Zdjęcia z uroczystości 75. rocznicy śmierci Majera Szapiry
Przypisy
- ↑ Grzegorz Józefczuk, Jesziwa z synagogą w serwisie gazeta.pl, 09.02.2007 (Ostatnia aktualizacja 11.02.2007)
- ↑ Grzegorz Józefczuk, Jesziwa wraca do Lublina w serwisie gazeta.pl, 12.02.2007 (Ostatnia aktualizacja 11.02.2007)
- ↑ Odsłonięcie Aron Ha-kodesz w serwisie gazeta.pl, 04.11.2008 (Ostatnia aktualizacja 04.11.2008)
- ↑ Obchody 75. rocznicy śmierci rabina Majera Szapiry w serwisie gazeta.pl, 04.11.2008 (Ostatnia aktualizacja 04.11.2008)
- ↑ Synagoga w lubelskiej jesziwie otwarta – jewish.org.pl, 20.02.2007
- ↑ Małgorzata Szlachetka, Mykwa jak za dawnych lat w serwisie gazeta.pl, 22.02.2008 (Ostatnia aktualizacja 22.02.2008)
| Przedwyborcza debata Komorowski-Sikorski |
|
W Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się debata prawyborcza między Bronisławem Komorowskim a Radosławem Sikorskim, którzy konkurują ze sobą w partyjnych prawyborach PO. Mają one wyłonić kandydata tej partii na prezydenta.
|
| Francja: Zmarł Henryk Giedroyc, brat "Redaktora" |
|
W nocy z soboty na niedzielę zmarł w Paryżu w wieku 88 lat Henryk Giedroyc, brat Jerzego, założyciela paryskiej "Kultury" - poinformowali współpracownicy zmarłego. W ostatnich latach kierował Instytutem Literackim w Maisons-Laffitte.
|
| Dlaczego Benedykt XVI nie prosi o przebaczenie? |
|
Dlaczego Benedykt XVI w swym liście do katolików irlandzkich na temat skandalu pedofilii nie prosi o przebaczenie? - zastanawia się watykanista Luigi Accattoli na łamach "Corriere della Sera". Jego zdaniem Jan Paweł II to by właśnie zrobił.
|
| Cypr: Skradziono szczątki dwóch arcybiskupów |
|
Szczątki dwóch cypryjskich arcybiskupów - Sofroniosa III i Kiryllosa III skradziono w Nikozji - poinformowała dzisiaj miejscowa policja. Kierowali oni Cypryjskim Kościołem Prawosławnym w drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku.
|
| Kandydaci usłyszą tylko 7 pytań |
|
Wiceszef klubu PO Sławomir Nowak powiedział dzisiaj na kilka godzin przed debatą prawyborczą między Bronisławem Komorowskim a Radosławem Sikorskim, że internauci przysłali ok. 1, 5 tys. pytań do kandydatów. Jednak odpowiedzą oni tylko na siedem pytań wybranych przez Nowaka.
|