Purytanizm
Z Wikipedii
| Purytanizm | |
| Główna religia | Chrześcijaństwo |
| Wyznanie macierzyste | Anglikanizm |
| Klasyfikacja religii | |
| Kalwinizm | |||
|---|---|---|---|
 |
|||
| Krzyż hugenocki | |||
|
|||
|
|||
|
|||
|
|||
|
|||
|
|||
|
|||
| Portal protestancki | |||
Purytanizm – ruch religijno-społeczny w XVI i XVII-wiecznej Anglii , podsłuchy mający na celu "oczyszczenie" kościoła anglikańskiego z pozostałości po katolicyzmie w liturgii i teologii . Początkowo działając jako ruch wewnątrz anglikanizmu, działki w szczawnicy purytanie stopniowo oddzielali się od niego tworząc odrębne wspólnoty religijne, szkoły policealne czasem nazywane nonkonformistycznymi. W języku potocznym purytanizm to skrajne przejawianie jakichś zasad, sypialnie szczególnie moralnych.
Spis treści |
[ edytuj ] Historia
[ edytuj ] 1559 do 1625
Purytanizm wyrósł na fali niezadowolenia wywołanego reformami religijnymi z początku (1559) panowania Elżbiety I , depilacja laserowa które w odczuciu radykalniejszych protestantów zbyt mocno upodabniały kościół anglikański do katolicyzmu, suknie ślubne zwanego przez nich pogardliwie "papizmem". Podczas gdy większość ruchów reformacyjnych w Europie była wywołana pragnieniem głębokich zmian teologicznych i zrywała całkowicie z katolickim modelem organizacji kościelnej, pozycjonowanie i optymalizacja reformacja angielska wprowadziła kontrolę państwa nad kościołem przy jednoczesnym braku większych zmian organizacyjnych oraz liturgicznych. W oczach purytan doktryna kościelna została podporządkowana polityce w sposób niemożliwy do zaakceptowania. Protestanci, fotele z masażem prześladowani podczas rządów królowej Marii I (1553-58), monitoring często udawali się w czasach jej rządów na wygnanie do kontynentalnej Europy, stoły gdzie mieli okazję zapoznać się z modelem reformacji wprowadzonym w kalwińskiej Genewie czy luterańskich Niemczech. To ukształtowało ich stanowisko względem elżbietańskiej reformy religijnej, sypialnie określanej czasem mianem "via media", szczawnica drogi pośredniej między katolicyzmem i protestantyzmem.
Pomimo że wszystkich purytan kszałtował kalwinizm, kamery nie byli całkowicie zgodni w poglądach. Znajduje to odbicie w genezie tego ruchu, szczawnica który rozwijał się w kilku fazach. Wspólny dla wszystkich purytan był pogląd o degeneracji wszystkich istniejących dotychczas kościołów, soczewki kontaktowe z powodu ich kontaktu z cywilizacjami pogańskimi (mieli tu zwłaszcza na myśli starożytny Rzym ), łóżka a także z powodu nakazów i zarządzeń królów i papieży. Wszyscy opowiadali się za przebudową i "oczyszczeniem" kościoła, 436xayyal8 który miałby bardziej odwzorowywać Biblię. Wspólny był im także, Zakopane apartamenty w mniejszym lub większym stopniu, pogląd o kapłaństwie wszystkich wierzących . Różnili się jednak w kwestiach organizacji i ustroju kościelnego.
Ponieważ purytanie byli najbardziej świadomymi, zaangażowanymi i relatywnie radykalnymi protestantami angielskimi, chcieli aby kościół anglikański bardziej przypominał protestanckie kościoły Europy, szczególnie kalwiński kościół genewski. Purytanie sprzeciwiali się ozdobom i rytuałom w kościołach (np. szatom liturgicznym , organom , zwyczajowi uklęknięć) jako bałwochwalczym , potępiając je jako "papistowski przepych i łachmany". Sprzeciwiali się także działalności sądów kościelnych . Odmawiali zatwierdzenia wszystkich rytuałów i formuł anglikańskiego Modlitewnika Powszechnego (The Book of Common Prayer). Narzucanie porządku liturgicznego przez prawo i inspekcje zaostrzyło postulaty purytanizmu i przekształciło go w ruch zdecydowanie opozycyjny.
W latach 70. XVI wieku purytanie domagali się modelu prezbiteriańskiego lub kongregacjonalistycznego , ale wszyscy z nich krytykowali przy tym w bardzo bezpośredni sposób taką liturgię i konstrukcję kościoła, jakiej oczekiwała monarchia. Próby biskupów kościoła anglikańskiego zaprowadzenia siłą uniformizacji w użytkowaniu Modlitewnika Powszechnego sprawiły, że hierarchia kościelna stała się jednym głównych celów ataków purytan. Traktaty takie jak Martin Marprelate wyśmiewały rząd i hierarchów kościelnych.
Sprawa hierarchii kościelnej była trudna, i Elżbieta I opłaciła Richarda Hookera za napisanie dzieła "The Laws of Ecclesiastical Polity", w którym próbował odeprzeć zarzuty purytan. Przemyślenia Hookera stały się jedną z podstaw teologicznych kościoła anglikańskiego i później zostały wykorzystane przez arcybiskupa Williama Lauda .
Dominująca frakcja w obrębie kościoła anglikańskiego patrzyła z góry na radykałów i nadano im miano "Purytan", wyśmiewając ich jako mających obsesję na punkcie "oczyszczenia" (purify) kościoła.
Współcześnie do reformacji angielskiej, Kościół Szkocji został zreformowany w duchu kalwińskim i prezbiteriańskim, i model ten purytanie pragnęli rozciągnąc także na Anglię. Kiedy Jakub VI szkocki został królem Anglii (1603) jako Jakub I , mianował kilku znanych purytan na wpływowe stanowiska w kościele anglikańskim i hamował wzrost wpływów Williama Lauda. Nie był on jednak purytaninem i był wobec nich nieufny, traktując ruch purytański jako potencjalnie zagrażający królewskiej kontroli nad kościołem. Autoryzował Biblię Króla Jakuba , częściowo po to aby umocnić anglikańską ortodoksję, dając jej alternatywę wobec Biblii Genewskiej . Popularna wśród purytan, Biblia Genewska miała wymowę antyrojalistyczną i zawierała wiele rewolucyjnych przypisów. Dla purytan, którzy wierzyli w nadrzędność Biblii, posiadanie angielskojęzycznego przekładu Biblii było sprawą najwyższej wagi.
Każda kolejna dawka politycznych rozczarowań stawiała purytan zarówno indywidualnie jak i w ramach poszczególnych kongregacji w obliczu nowego kryzysu. Pytanie brzmiało – czy powinni pozostać konformistami i pozornie dostosowywać się do nakazów budzącego ich odrazę reżimu religijnego, czy też podjąć decyzję o oddzieleniu się od oficjalnego kościoła, co było nielegalne.
[ edytuj ] 1625 do 1660
Książę Karol został królem Anglii po śmierci swojego ojca w 1625. Był on bardzo nieufny wobec purytan (którzy podtrzymywali opozycję wobec zarządzeń eklezjalnych jego ojca), postrzegając ich jako buntowniczych (Karol, tak jak jego ojciec, wierzył w " boskie prawo królów "). W tym czasie do purytan odnoszono się częściej jako do dysydentów . Ponieważ angielscy dysydenci nie mieli dostępu do zawodów które wymagały oficjalnego konformizmu religijnego, purytanie walnie przyczynili się do powstania wielu nowych gałęzi gospodarki. Zdominowali handel zagraniczny (eksport i import) oraz chętnie osiedlali się w Nowym Świecie . Wraz z rozkwitem trans-atlantyckiego handlu z Ameryką, purytanie w Anglii stawali się stosunkowo bogaci. Podobnie klasy rzemieślnicze stawały się w coraz większym stopniu purytańskie. Dlatego też, kwestie ekonomiczne angielskiej wojny domowej (opłaty podatkowe, liberalizacja edyktów królewskich), kwestie polityczne angielskiej wojny domowej (nabywanie parostwa , narastający konflikt pomiędzy Izbą Lordów a ludnością, niezadowolenie wywołane próbą wprowadzenia Boskiego prawa królów przez Karola I), oraz napięcia religijne były powiązane razem w generalny spór między anglikańskimi Kawalerami i purytańskimi Okrągłogłowymi .
[ edytuj ] Główne założenia
Najważniejszym założeniem purytanizmu była teza o absolutnym zwierzchnictwie Boga nad sprawami ludzkimi, zwłaszcza związanymi z kościołem, w sposób w jaki zostało to wyrażone w Biblii. To wiodło purytan (zarówno indywidualnie jak i w ramach wspólnot kościelnych) do starań o maksymalne podporządkowanie się zapisom Pisma Świętego. Taka postawa prowadziła do starań o czystość moralną w każdej dziedzinie życia, a także do prób utworzenia organizacji kościelnych odpowiadających nauczaniu Biblii w stopniu najwyższym z możliwych.
Na poziomie wspólnot kościelnych, purytanie wierzyli że nabożeństwo w kościele powinno być ściśle regulowane przez nakazy Biblii. Purytanie potępiali jako bałwochwalstwo wiele z praktykowanych aspektów nabożeństw bez względu na ich starożytne pochodzenie lub rozpowszechnienie wśród chrześcijan, których to ich oponenci bronili tradycją. Tak jak w niektórych z kościołów reformowanych kontynentalnej Europy, reformy purytańskie były nastawione na minimum rytuałów i dekoracji w kościele, a zamiast tego kładły nacisk przede wszystkim na kazania. Tak jak wcześni Ojcowie Kościoła , purytanie wyeliminowali użytkowanie instrumentów muzycznych w nabożeństwach, z różnych teologicznych i praktycznych powodów.
Innym ważnym wyróżnikiem było nastawienie purytan do relacji państwo-kościół. Byli przeciwni anglikańskiej idei zwierzchnictwa monarchy nad kościołem ( Erastianizm ), i – podążając za Kalwinem – utrzymywali że jedyną Głową Kościoła w niebie i na ziemi jest Chrystus (a nie papież ani monarcha).
Inne główne postulaty to:
- indywidualne studiowanie Pisma Świętego
- edukacja mas (po to aby umożliwić im samodzielne czytanie Biblii)
- kapłaństwo wszystkich wierzących
- prostota liturgii
- wiara w obowiązywanie starotestamentowego szabatu , zmienionego jednakże z soboty na niedzielę
- odrzucenie (w większości przypadków) rozbudowanej hierarchii kościelnej na rzecz prezbiterianizmu lub kongregacjonalizmu .
Purytanie propagowali surowy tryb życia, oparty głównie na pracy, modlitwie i samodzielnym studiowaniu Biblii. Kolorowe ubiory, alkohol i wszelkie rozrywki, takie jak hazard, czy widowiska teatralne potępiano jako niemoralne.
[ edytuj ] Znani purytańscy teolodzy
[ edytuj ] Zobacz też
- Westminsterskie Wyznanie Wiary
- Mały Katechizm Westminsterski
- Ewangelikalizm
- Ewangelikalne chrześcijaństwo
| Chiny: Ostra krytyka Google'a w państwowych mediach |
|
Chińskie media państwowe skrytykowały amerykańskiego giganta internetowego Google. Zarzuciły mu, że pomaga zewnętrznym siłom atakować Chiny i ich prawa, a próby naciskania na ten kraj z powodu cenzury internetu nazwały śmiesznymi.
|
| Wypadek na torach. Wstrzymany ruch pociągów |
|
Z powodu śmiertelnego wypadku wstrzymany jest ruch pociągów na trasie Warszawa - Gdańsk - poinformowała w niedzielę policja. Utrudnienia mogą potrwać kilka godzin.
|
| W.Brytania: Byli ministrowie i płatne usługi lobbystyczne |
|
Troje byłych członków gabinetu brytyjskiego premiera Tony'ego Blaira oferowało płatne usługi lobbystyczne fikcyjnej firmie PR. W trakcie dziennikarskiej operacji sfilmowano ich za pomocą ukrytej kamery i nagrano ich wypowiedzi - donoszą media.
|
| Jemen: Protest przeciwko minimalnemu wiekowi małżeństwa |
|
Kilka tysięcy kobiet demonstrowało przed gmachem parlamentu w Sanie przeciwko projektowi ustawy wprowadzającej minimalny wiek wymagany do zawarcia małżeństwa w Jemenie. Akcję zorganizowano na apel islamistów i konserwatystów.
|
| "Spiegel": Coraz więcej Niemców zarabia w Polsce |
|
Coraz więcej Niemców z północno-wschodnich regionów przygranicznych pracuje w sąsiedniej Polsce - pisze w najnowszym numerze niemiecki tygodnik "Der Spiegel".
|