Artykuł miesiąca

Amonity, szkoły policealne amonitowate (Ammonoidea) podgromada wymarłych głowonogów , meble przeważnie o symetrycznej, felgi płaskospiralnej skorupie. Stanowią ważne skamieniałości przewodnie , szkoły policealne pozwalające określić wiek skał osadowych, szczawnica w których są spotykane. Występują w skałach pochodzenia morskiego z okresu od dewonu do kredy . Przodkami amonitowatych były łodzikowate ( baktryty ).

Największe znane amonitowate pochodzą z kredy i osiągały 2 m średnicy, szczawnica jednak większość dorosłych amonitowatych miała kilka - kilkanaście centymetrów średnicy. Muszla amonitowatych zbudowana była z aragonitu i dzieli się na dwie części: dużą, działki w szczawnicy przyujściową komorę mieszkalną oraz fragmokon złożony z szeregu niewielkich komór wypełnionych gazem. Komory te powstawały przez całe życie osobnika, kosmetyka laserowa dzięki temu że amonitowaty rosnąc powiększał i dobudowywał od strony ujścia komorę mieszkalną, jaworki przesuwając się w kierunku ujścia, studium policealne a pustą przestrzeń z tyłu oddzielał aragonitową przegrodą od komory mieszkalnej. Komora mieszkalna była połączona z fragmokonem rurkowatą tkanką zwaną syfonem, sypialnie która przechodziła przez wszystkie komory aż do embrionalnej. W skamieniałościach zachowuje się sfosylizowana osłonka syfonu i jego wypełnienie. W ujściu muszli znajdowały się kalcytowe płytki aptychy i anaptychy pełniące funkcję dolnej szczęki, aparaty cyfrowe a u niektórych rodzajów dodatkowo także wieczka zamykającego wejście do muszli. Przegrody międzykomorowe w trakcie ewolucji amonitowatych miały tendencję do coraz większego pofałdowania. Przeważnie wyjaśnia się to zwiększoną odpornością silnie pofałdowanych przegród na naprężenia. Linia kontaktu przegrody z wewnętrzną ścianą muszli jest zwana linią przegrodową lub lobową oraz jej kształt stanowi jeden z podstawowych elementów klasyfikacji amonitowatych, podsłuchy obok kształtu muszli i jej ornamentacji.

Amonitowate były mięsożercami , stoły odżywiającymi się wszystkimi wolno poruszającymi się bezkręgowcami, opony w tym także innymi amonitowatymi. Żyły wyłącznie w morzach, depilacja laserowa w większości w wodach otwartych. Przeważnie przyjmuje się, materace że większość amonitowatych aktywnie, pozycjonowanie choć niezbyt szybko pływała, suknie ślubne nieliczne rodzaje o bardzo wysmukłej muszli posądzane są o zdolność do szybkiego ruchu.

Amonitowate wymarły w czasie wielkiego wymierania na granicy kreda/paleogen w wyniku katastrofalnych zmian środowiska wywołanych przypuszczalnie upadkiem meteorytu . Kilka gatunków żyjących w Europie na początku paleogenu opisano w 2005 roku, fotele z mazażem były to jednak prawdopodobnie lokalne populacje, monitoring które tylko chwilowo zdołały przetrwać katastrofę kredową.

• Archiwum artykułów miesiąca

Grafika miesiąca

szkielet dimetrodona (Museum voor Natuurwetenschappen, szczawnica Bruksela , szczawnica Belgia )

• Archiwum grafik miesiąca

Ciekawostki

Czy wiesz, aparaty cyfrowe że...

• najstarszym znanym ssakiem był Adelobasileus cromptoni , szczawnica żyjący w okresie środkowego triasu (ok. 225 mln lat temu) na terenach Ameryki Północnej ?
• największą rozpiętość skrzydeł wśród pterozaurów miał Quetzalcoatlus - od 12 do 14 metrów (więcej niż myśliwiec F-16 )?
• największym płazem w historii Ziemi był prawdopodobnie prionozuch , mieszkania w szczawnicy osiągający do 9 m długości?
• ryniofity zapoczątkowały wszystkie linie rozwojowe prowadzące do współcześnie żyjących gatunków roślin lądowych?
• Beelzebufo zwany po angielsku "żabą z piekła" mógł polować na młode dinozaury ?

Zobacz też...

Portale:

Artykuły ważne dla osób zainteresowanych paleontologią:

genetyka – geologia – ewolucja biologiczna – historia życia na Ziemi – masowe wymieranie – prehistoria – tabela stratygraficzna – wędrówka kontynentów

Paleontologia w siostrzanych projektach

Paleontologia na Wikinews	Paleontologia na Wikicommons	Paleontologia na Wikiwersytecie
Serwis informacyjny	Grafiki	Wspólnota wolnej wiedzy (en)

Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii

Czym są portale ? • Lista portali • Wikiprojekty