Aktualności   edytuj

• Maria Kaczyńska złożyła wizytę we Lwowie, monitoring gdzie wzięła udział w zorganizowanym przez konsulat RP „II Polsko-Ukraińskim Dniu Dziecka”, stoły nad którym objęła honorowy patronat. ( 1 czerwca 2009 )

Wydarzenia   edytuj

• Ukraińskie koleje państwowe rozpoczęły sprzedaż biletów na nowy pociąg Lwów - Kraków - Wrocław . ( 25 maja 2009 )
  

• W maju 2009 sprofanowano pomnik upamiętniający zamordowanie profesorów lwowskich w lipcu 1941.

• UEFA ogłosiła, sypialnie że nowy stadion we Lwowie wciąż brany jest pod uwagę w kontekście organizacji Euro 2012 . ( 13 maja 2009 )

Czy wiesz...   edytuj

... kto z okna Baszty Prochowej strzelał do Bohdana Chmielnickiego ?

... kiedy w szpitalu we Lwowie przeprowadzono pierwszą nocną operację z wykorzystaniem lamp naftowych ?

... kiedy po raz pierwszy we Lwowie wystawiono Panoramę Racławicką ?

... kto opiewał Lwów w piosence „ Tyle jest miast ”?

Historia   edytuj

Najważniejsze wydarzenia z historii Lwowa :

• przed 981 i 1018 – przyłączenie Grodów Czerwieńskich (terenów na których powstał później Lwów) Przez Mieszka I i Bolesława I Chrobrego do Polski
• 1256 – założenie grodu przez księcia halicko-włodzimierskiego Daniela , szczawnica który nazwał go tak na cześć swojego syna Lwa .
• 1339 – po bezpotomnej śmierci ostatniego władcy Bolesława Trojdenowicza z dynastii Piastów mazowieckich Lwów został odziedziczony przez jego wuja Kazimierza III Wielkiego
• 1356 – Kazimierz Wielki nadał prawa miejskie ( prawo magdeburskie ), kamery szerokie uprawnienia samorządowe, szczawnica a także 70 łanów gruntu
• 1370 – po śmierci Kazimierza Wielkiego król Ludwik Węgierski mianował namiestnikiem oddzielonej od korony polskiej Rusi Halickiej księcia Władysława Opolczyka

• 1387 – Jadwiga Andegaweńska przywróciła zwierzchnictwo Polski nad Rusią Halicką.
• 1389 - 1434 – na mocy przywileju Władysława II Jagiełły powstało nowe województwo ruskie , soczewki kontaktowe obejmujące pięć ziem – chełmską , łóżka sanocką , 436xayyal8 przemyską , Zakopane apartamenty halicką i lwowską , ta ostatnia z powiatem żydaczowskim. Stolicą województwa został Lwów.
• 1414 – przeniesienie siedziby metropolity łacińskiego z Halicza do Lwowa. Pierwszym arcybiskupem lwowskim został Jan Rzeszowski
• 1444 – król Władysław III Warneńczyk nadał miastu prawo składu , podstawę potęgi gospodarczej Lwowa.
• czerwiec 1527 – wielki pożar , który strawił prawie wszystkie zabudowania w obrębie murów obronnych. Bogate miasto podniosło się z popiołów już w szacie renesansowej .
• 1648 – Pod murami stanęły nieprzebrane rzesze czerni kozackiej i Tatarzy. Padł Wysoki Zamek , zdobyty przez Maksyma Krzywonosa . Samo miasto jednak obroniło się, płacąc olbrzymi okup Chmielnickiemu .

• 1 kwietnia 1656 – śluby lwowskie Jana Kazimierza
• 1658 – wielkie zasługi miasta dla Rzeczypospolitej uhonorowane zostały nobilitacją Lwowa, którego obywatele mogli od tej pory posiadać i dziedziczyć dobra ziemskie, wysyłać posłów, tak jak Kraków i Wilno , na sejmy walne i elekcje .
• 1661 – król Jan Kazimierz podniósł do godności Akademii lwowskie kolegium jezuickie.
• 24 sierpnia 1675 – bitwa pod Lwowem. Jan III Sobieski pokonał Tatarów
• 1704 – oblężenie, zajęcie i splądrowanie miasta przez Szwedów.
• 1772 – W sierpniu 1772 stanęła w Sankt Petersburgu konwencja rozbiorowa . Lwów przeszedł pod panowanie Habsburgów . We wrześniu oddziały austriackie dowodzone przez feldmarszałka Esterhazego zajęły Lwów, który ogłoszono stolicą tzw. Królestwa Galicji i Lodomerii .
• listopad 1848 – wydarzenia rewolucyjne we Lwowie. Zbombardowanie centrum miasta przez wojska austriackie.

• 1867 – autonomia Galicji, szerokie uprawnienia samorządowe, stopniowa i coraz szersza polonizacja administracji, szkolnictwa, kultury.
• 1 listopada - 22 listopada 1918 – obrona Lwowa przez „ Orlęta Lwowskie ” po opanowaniu go przez Ukraińców .
• 22 listopada 1920 – odznaczenie miasta Orderem Virtuti Militari przez naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego .
• od 23 września 1939 do 29 czerwca 1941 – na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow pod okupacją radziecką, włączony do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej
• 24-26 czerwca 1941 – krwawa masakra w lwowskich więzieniach dokonana przez wycofujących się ze Lwowa sowietów. Funkcjonariusze NKWD w okrutny sposób zamordowali ok. 7000 polskich i ukraińskich więźniów politycznych.
• 29 czerwca 1941 – zajęcie Lwowa przez wojska niemieckie. Okupacja hitlerowska trwała do 23 lipca 1944 . Już w pierwszych jej dniach aresztowano i rozstrzelano grupę 25 wybitnych profesorów wyższych uczelni Lwowa i członków ich rodzin na Wzgórzach Wuleckich .
• 23-27 lipca 1944 – Akcja Burza we Lwowie .
• 1945 – 15 czerwca 1946 – „ repatriacja lwowska ”, którą można uznać za wypędzenie ludności polskiej zza Buga i Sanu do Polski, głównie na ziemie odzyskane .
• 1989 – początek odbudowy Cmentarza Obrońców Lwowa
• 1991 – rozpad ZSRR, Lwów wszedł w skład niepodległej Ukrainy
• 1998 – wpisanie Starego Śródmieścia i Wzgórza św. Jura na Listę Obiektów Światowego dziedzictwa Kultury UNESCO
• 2001 — podczas podróży apostolskiej na Ukrainę papież Jan Paweł II odwiedził Lwów.

Zabytki   edytuj

Lwów jest jednym z najbogatszych w zabytki miast świata. W 1998 r. lwowskie Stare Miasto zostało zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO .

Najważniejsze zabytki:

• Katedra Łacińska z kaplicami: Kampianów i Boimów
  
• Sobór św. Jura
• Katedra ormiańska i dzielnica ormiańska
• zespół Cerkwi Wołoskiej i ulica Ruska
• Kościół Dominikanów
• Kościół i klasztor Bernardynów
• Kościół Jezuitów
• Rynek :
  • kamienica Królewska
  • Czarna Kamienica
    
  • Kamienica Arcybiskupia we Lwowie
  • kamienica Bandinellich
  • Ratusz
• Kopiec Unii Lubelskiej
• Teatr Miejski
• Dworzec Główny
• Uniwersytet Lwowski
• Politechnika Lwowska
• Cmentarz Łyczakowski z Cmentarzem Orląt
• Cerkiew Przemienienia Pańskiego

Do zrobienia   edytuj

• Topografia:
  • Kalecza Góra
  • Łyczaków

• Historia:
  • Obrona Lwowa 1920

• Współczesność:
  • TKPZL

Wyróżniony artykuł   edytuj

Jan Marian Hescheles (lepiej znany jako Marian Hemar ) - polski poeta , satyryk , komediopisarz, autor tekstów piosenek, od urodzenia silnie związany ze Lwowem . Hemar studiował medycynę i filozofię na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza . W 1925 przeprowadził się do Warszawy , pracował wraz z Julianem Tuwimem w kabarecie literackim Qui Pro Quo , Banda i Cyruliku Warszawskim . Wraz z Tuwimem, Lechoniem i Słonimskim był autorem wielu skeczy i dowcipów i szopek politycznych. Jego dorobek literacki jest ogromny: ponad 3000 niezwykle popularnych piosenek, do których sam komponował muzykę, setki wierszy, kilkanaście sztuk i słuchowisk radiowych. Po II wojnie światowej pozostał w Londynie, gdzie prowadził teatrzyk polski w klubie emigrantów polskich. Współpracował m.in. z muzą Wesołej Lwowskiej Fali - Władą Majewską . Prowadził także jednoosobowy Teatr Hemara - cotygodniowy kabaret radiowy na antenie Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa . Wygłaszał w nim wierszowane komentarze satyryczne do bieżących wydarzeń. W jego poezji wyraźnie zarysowały się dwa nurty - żartu i satyry oraz refleksji i tęsknoty. Do końca życia był urzeczony polskością i Lwowem.

Wyróżniona ilustracja   edytuj

Katedra Łacińska , widok z wieży ratuszowej .

Ludzie   edytuj

• Teodor Axentowicz
• prof. Stefan Banach
• prof. Kazimierz Bartel
  
• gen. Józef Bem
• Jurek Bitschan
• Wojciech Bogusławski
• gen. Tadeusz Bór-Komorowski
• Wojciech hr. Dzieduszycki
• Irena Dziedzic
• Krystyna Feldman
  
• Kazimierz Górski
• Artur Grottger
• Marian Hemar
• Zbigniew Herbert
• Jerzy Janicki
• Juliusz Kossak
• Jacek Kuroń
• Stanisław Lem
  
• Włada Majewska
• Kornel Makuszyński
• Kazimierz Michałowski
• prof. Ignacy Mościcki
• Julian Konstanty Ordon
• Józef Maksymilian Ossoliński
• Jan Parandowski
• Stanisława Ryster
• Piotr Skarga
• Stanisław Ulam
• Szymon Wiesenthal

Nauka   edytuj

• Szkoła lwowsko-warszawska
• Lwowska szkoła matematyczna
  
• Towarzystwo Naukowe we Lwowie
• Ignacy Łukasiewicz - wynalazca lampy naftowej

Sztuka   edytuj

• Galerie:
  • Lwowska Galeria Sztuki

• Teatry:
  
  • Opera lwowska
  • Polski Teatr Ludowy
  • Teatr Skarbkowski

• Muzea:
  • Biblioteka Baworowskich
    
  • Muzeum Przyrodnicze im. Dzieduszyckich
  • Muzeum im. Lubomirskich
  • Muzeum Pawlikowskich

Literatura   edytuj

• Miejsca:
  • Biblioteka Poturzycka
  • Zakład Narodowy im. Ossolińskich
    

• Ludzie:
  • Mikołaj Biernacki
  • Aleksander Fredro
  • Seweryn Goszczyński
    
  • Jan Kasprowicz
  • Maria Konopnicka
  • Beata Obertyńska
  • Leopold Staff
  • Witold Szolginia
  • Maryla Wolska
  • Jan Zahradnik
  • Gabriela Zapolska

Sport   edytuj

• Polskie kluby przedwojenne:
  • Pogoń Lwów – założony w 1904 roku, czterokrotny mistrz Polski w piłce nożnej, reaktywowany w 2009 roku
  • Czarni Lwów – mistrz polski w hokeju na lodzie
  • Lechia Lwów – najstarszy polski klub sportowy, założony w 1903 roku
  • Sparta Lwów – założony w 1910 roku, prawdopodobnie przez żołnierzy 6 pułku lotniczego, półfinalista pierwszego w historii Pucharu Polski w piłce nożnej

• Reprezentanci Polski
  • Michał Matyas – polski piłkarz, olimpijczyk i trener
  • Wacław Kuchar – polski sportowiec, olimpijczyk. Uprawiał m.in. lekkoatletykę, piłkę nożną, narciarstwo, łyżwiarstwo szybkie i hokej na lodzie. Wielokrotny mistrz Polski i reprezentant kraju we wszystkich z wymienionych dyscyplin.
  • Ryszard Koncewicz – polski piłkarz, trener, działacz piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski

Tematy powiązane   edytuj

• Gwara lwowska
  • Słownik gwary lwowskiej w Wikisłowniku

• Prasa, wydawnictwa
  • Gazeta Lwowska
  • Rocznik Lwowski

• Inne
  • Festiwal Kultury Kresowej
  • Powszechna Wystawa Krajowa we Lwowie
  • Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich
  • Kresy Wschodnie
  • Polsko-Ukraiński Uniwersytet Europejski
  • Polskie Radio Lwów