Biblia, podsłuchy Pismo Święte (z gr. βιβλίον, działki w szczawnicy biblion – „zwój papirusu”, szkoły policealne „księga”, sypialnie l.m. βιβλία, depilacja laserowabiblia – „księgi”) – zbiór ksiąg, suknie ślubne spisanych pierwotnie w języku hebrajskim , pozycjonowanie i optymalizacja aramejskim i greckim , fotele z masażem uznawanych przez wyznawców judaizmu i chrześcijaństwa za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają jednak odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament . Biblia hebrajska – Tanach – obejmuje księgi Starego Testamentu, monitoring dzielone na następujące części: Prawo (torah), stoły Prorocy (n^eb’im) i Pisma (k^etubim). Muzułmanie uważają, sypialnie iż część Biblii powstała w wyniku boskiego objawienia, szczawnica ale jej treść została zafałszowana.

Wszystkie trzy podstawowe nurty chrześcijaństwa ( katolicyzm , kamery prawosławie i protestantyzm ) mają wspólny kanon ksiąg Nowego Testamentu, szczawnica stanowiony przez 27 ksiąg (4 Ewangelie , soczewki kontaktowe Dzieje Apostolskie , łóżka 14 listów Pawła , 436xayyal8 7 listów powszechnych oraz Apokalipsa ). Kościoły przedchalcedońskie mają kanon obszerniejszy i dołączają doń szereg apokryfów. W przypadku ksiąg Starego Testamentu kościoły protestanckie uznają jedynie kanon żydowski. Łącznie z Nowym Testamentem mają w swoim kanonie 66 ksiąg. Kościoły katolickie , Zakopane apartamenty starokatolickie i prawosławne mają więcej ksiąg ( księgi deuterokanoniczne , przez protestantów zaliczane do utworów apokryficznych). Kościół katolicki i kościoły starokatolickie mają w sumie 72 księgi, zaś Cerkiew prawosławna –76. Najwięcej ksiąg mają kościoły przedchalcedońskie, wśród których wyróżnia się Kościół etiopski (81 ksiąg). Samarytanie uznają tylko "Pięcioksiąg Mojżeszowy".

Cała Biblia Starego i Nowego Testamentu została przetłumaczona na ponad 400 języków, a poszczególne jej fragmenty na ponad 2300 języków.

List do Filemona [Flm lub Filem.] – list Pawła z Tarsu , stanowiący księgę Nowego Testamentu , zaadresowany do Filemona – chrześcijanina z frygijskiego miasta Kolosy . List do Filemona jest krótkim osobistym pismem w sprawie Onezyma – zbiegłego niewolnika należącego do Filemona. Apostoł wstawia się za niewolnikiem, który postanowił zostać chrześcijaninem i obiecuje uiścić odszkodowanie za ewentualne szkody przez niego spowodowane. List ten porusza szereg ważkich kwestii teologicznych dotyczących niewolnictwa i w szerszym kontekście zależności ekonomicznej jednego człowieka od drugiego. Interpretacje zawartych w nim tez zmieniały się na przestrzeni dziejów wraz z przekształceniami systemów ekonomicznych i politycznych.

Adresatem Listu jest Filemon – zamożny mieszkaniec frygijskich Kolosów nawrócony przez Pawła z Tarsu, prawdopodobnie w czasie jego III podróży misyjnej ^[1] . Paweł pozdrawia również w adresie Listu Apfię – przypuszczalnie żonę Filemona – i Archipa (być może jego syna) oraz cały Kościół, który się gromadzi w jego domu ^[2] .

więcej informacji...

• Najdłuższym rozdziałem Biblii jest Psalm 119
• Najkrótszym rozdziałem Biblii jest Psalm 117
• Najkrótszą księgą Biblii jest 2. List Jana
• 2. List Jana jest tak krótki, że nie zdążył wykorzystać wszystkich 24 liter greckiego alfabetu (Ψ)
• Dz 15,18 ma tylko 14 liter greckich (γνωστα απ αιωνος}
• Pierwszym przekładem Starego Testamentu była Septuaginta
• Najstarszym polskim przekładem fragmentu Biblii jest Psałterz floriański
• Psalmy znajdują się nie tylko w Księdze Psalmów , bo psalmem jest także 3 rozdział w Księdze Habakuka
• Najczęściej tłumaczoną księgą biblijną jest Księga Psalmów (w języku polskim ponad 40 przekładów )
• W prawosławnej Biblii " List Jeremiasza " jest osobną księgą, w katolickiej 5 rozdziałem Księgi Barucha
• Kościół koptyjski wyłączył dwa ostatnie rozdziały Księgi Przypowieści i stworzył osobną księgę
• Kościoły przedchalcedońskie do ksiąg Nowego Testamentu dołączają także " 3 List Pawła do Koryntian " i "List Koryntian do Świętego Pawła"

Paweł z adresem Listu do Kolosan w ręku. Ortisei (1907).

List do Kolosan [Kol] – list św. Pawła , napisany do gminy chrześcijańskiej w Kolosach , stanowiący księgę Nowego Testamentu . Adresaci listu wywodzili się prawdopodobnie ze środowiska pogańskiego. List prezentuje obraz żywej, zjednoczonej i stałej w wierze, jednak nie w pełni dojrzałej duchowo wspólnoty. Został napisany w celu umocnienia wiary młodego Kościoła kolosańskiego i ostrzeżenia go przed grożącymi mu błędami. Zgodnie z listem chrześcijanie powołani są do nowego życia w Chrystusie, który jest Głową Kościoła, i nie powinni poddawać się w niewolę nauk czysto ludzkich. Jako wybrani przez Boga powinni dawać świadectwo nowego życia i w swym postępowaniu mieć wzgląd na Jezusa Chrystusa .

Różnice w języku i nauczaniu w porównaniu z innymi listami Pawłowymi skłaniają niektórych egzegetów do podważania autorstwa apostoła Pawła. List do Kolosan łączy związek z dwoma innymi listami św. Pawła: Listem do Efezjan i Listem do Filemona .

więcej informacji...

• Monoteizm
• Teizm
• Bóg w judaizmie
• Trójca Święta
• Antytrynitaryzm
• JHWH

Księgi deuterokanoniczne
Księga Tobiasza · Księga Judyty · 1 Księga Machabejska · 2 Księga Machabejska · Księga Mądrości · Mądrość Syracha · Księga Barucha · List Jeremiasza
Nowy Testament
Ewangelia Mateusza · Ewangelia Marka · Ewangelia Łukasza · Ewangelia Jana · Dzieje Apostolskie · List do Rzymian · 1. List do Koryntian · 2. List do Koryntian · List do Galatów · List do Efezjan · List do Filipian · List do Kolosan · 1. List do Tesaloniczan · 2. List do Tesaloniczan · 1. List do Tymoteusza · 2. List do Tymoteusza · List do Tytusa · List do Filemona · List do Hebrajczyków · List Jakuba · 1. List Piotra · 2. List Piotra · 1. List Jana · 2. List Jana · 3. List Jana · List Judy · Apokalipsa Świętego Jana

• Ważniejsze rękopisy

• Kodeks Leningradzki – najstarszy pełny rękopis hebrajskiego ST
• Kodeks z Aleppo – najstarszy cząstkowy rękopis (k^etubim) z tekstem masoreckim
• 1 Q Iz^a – jeden ze zwojów qumrańskich, zawiera tekst Izajasza
• Kodeks Synajski – najstarszy pełny rękopis NT i najdroższa książka świata
• Kodeks Watykański – uważany za 1-ego, lub 2-ego świadka tekstu NT
• Kodeks Aleksandryjski – trzeci świadek tekstu NT
• Kodeks Bezy – najważniejszy przedstawiciel tekstu zachodniego
• Kodeks Koridethi – najważniejszy przedstawiciel tekstu cezarejskiego
• Kodeks Amiatyński – najważniejszy rękopis Wulgaty i najpiękniejsza książka świata
• Kodeks Fuldeński – drugi świadek Wulgaty
• Srebrna Biblia – najważniejszy gocki rękopis NT
• Kodeks Nowogrodzki – najstarszy rękopis w staro-cerkiewno-słowiańskim przekładzie

Wyróżniające się rękopisy

• Codex Gigas – największy kodeks
• Minuskuł 2612 – kolejność ewangelii: Mk, Łk, J, Mt
• Minuskuł 90 – ewangelie w porządku: J, Łk, Mt, Mk; Paweł przed Dziejami ; List Judy dwukrotnie
• Minuskuł 51 i 234 – Ewangelie umieszczone po Dziejach i Listach
• Kodeks 070 – przechowywany w 11 miejscach
• Minuskuł 16 – tekst pisany w czterech kolorach
• Minuskuł 700 – zawiera ok. 270 wariantów tekstowych nie pojawiających się w żadnym innym rękopisie
• W minuskule 700 druga prośba "Modlitwy Pańskiej" w Łk 11, 2 brzmi: "Niech Twój Duch Święty zstąpi na nas i oczyści nas".
• Crosby-Schøyen Codex – koptyjski rękopis, zawiera: Jon , 2 Mach , 1 Pt , Melitona "Homilia Paschalna" i anonimowa Homilia
• Minuskuł 264 w J 8, 6 zawiera dodatek "grzechy każdego z nich", kodeksy U i 700 mają go w J 8, 8
• Minuskuł 368 zawiera Ew. Jana , Apokalipsę, 1-3 listy Jana oraz list Platona do Dionizego

• artykuły do napisania: Kodeks z Aleppo , Revised Version , Kanon syryjski , Kanon etiopski ,
• artykuły do dopracowania: Księgi deuterokanoniczne , Kanon Biblii , Data narodzin Jezusa Chrystusa , Syn Boży , Ewangelia Judasza
• artykuły do poszerzenia: Ewangelie synoptyczne , Ewangelia Nikodema , Psalm 130 , 1. List Jana
• lista zalążków artykułów o tematyce biblijnej
• zobacz także propozycje haseł odnoszących się do religii

Mateusz - 656

Marek - 567

Łukasz - 791

Jan - 1022

Razem - 3036 ^[3]

Różnice te wynikają stąd, że oba rękopisy reprezentują dwie odmienne podgrupy tekstu aleksandryjskiego, ponadto w Ewangelii Jana 1, 1-8, 38 Sinaiticus reprezentuje tekst zachodni , a w dalszych partiach Ewangelii Jana ma również sporo zachodnich naleciałości.

Hoskier zauważył, że znaczna część różnic ma charakter gramatyczny: ως i ωσπερ, παντα i απαντα, ως i ωςει, εναντιον i ενωπιον, εστηκοτων i εστωτων, εαυτου i αυτου, με i εμε, οικιαν i οικον, ετερον i αλλον oraz αλληλον, πιειν i πειν oraz πιν, ηυδοκησεν i ευδοκησεν, ευθυς i ευθεως, σπυριδας i σφυριδας, καγω i και εγω, υποκατω i υποποδιον, εαν i αν, απο i υπο, προς αυτους i αυτοις, επι i εις, ινα i οπως ^[4] .

więcej informacji...

1. ↑ Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. T. 4. Poznań: Księgarnia św. Wojciecha, s. 526. 
2. ↑ Joseph Fitzmyer: List do Filemona. W: Katolicki Komentarz Biblijny. S. 1456. 
3. ↑ Herman C. Hoskier, Codex B and its Allies, Bernard Quaritch, London 1914, p. 1.
4. ↑ Herman C. Hoskier, Codex B and its Allies, Bernard Quaritch, London 1914, p. 1.