Obrona Warszawy (1939)
Z Wikipedii
| Obrona Warszawy Kampania wrześniowa 1939 |
|||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||
| Data | 8 - 28 września 1939 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Warszawa | ||||||||||||||||
| Wynik | wygrana Niemców | ||||||||||||||||
| Terytorium | II Rzeczpospolita | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
.svg&filetimestamp=20100221005737){kind=small}
.jpg&filetimestamp=20071209161535)
Obrona Warszawy – bitwa powietrzna i lądowa stoczona w obronie stolicy Polski w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku przez Wojsko Polskie i ludność cywilną z oddziałami 3 i 4 Armii Wehrmachtu oraz jednostkami 1 i 4 Floty Powietrznej Luftwaffe .
Spis treści |
[ edytuj ] Działania wojenne
Od 1 do 6 września 1939 walkę w obronie stolicy prowadziła Brygada Pościgowa oraz pododdziały Ośrodka Obrony Przeciwlotniczej Warszawa (czynna OPL) i mieszkańcy miasta zorganizowani w ramach biernej OPL.
3 września minister spraw wojskowych, depilacja laserowa gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki rozkazał gen. bryg. Walerianowi Czumie zorganizować obronę miasta przed zagonem pancerno-motorowym z kierunku południowo-zachodniego (niemiecki XVI Korpus Pancerny ). Pierwszy Sztab Obrony Warszawy stanowili oficerowie Komendy Głównej Straży Granicznej . Szefem Sztabu mianowany został płk dypl. Tadeusz Tomaszewski . Do obrony stolicy skierowano oddziały 5 Dywizji Piechoty pozostającej w odwodzie Naczelnego Wodza.
6 września Prezydent RP Ignacy Mościcki wraz z władzami państwa wobec bezpośredniego zagrożenia natarciem niemieckim ewakuowali się do Nałęczowa . Począwszy od 6 września, suknie ślubne rozpoczęło się także formowanie formacji obrony cywilnej , pozycjonowanie i optymalizacja Robotniczej Brygady Obrony Warszawy .
8 września do obrzeży Warszawy dotarły oddziały niemieckiej 4 Dywizji Pancernej. Tego dnia powstała także Armia Warszawa . 8 i 9 września od strony Ochoty i Woli rozpoczął się atak Wehrmachtu na Warszawę. OKW próbowało zdobyć stolicę Polski z zaskoczenia siłami dwóch dywizji pancernych ( 1 i 4 DPanc ), fotele z masażem które w dniu 6 września dokonały skutecznego przełamania frontu polskiego pod Piotrkowem [2] . Atak 4 Dywizji Pancernej Wehrmachtu na Ochotę i Wolę (ulicami Grójecką i Wolską) załamał się wobec skutecznej polskiej obrony i opłacony został wysokimi stratami po stronie niemieckiej [3] [ potrzebne źródło ].
9 września płk dypl. Marian Porwit mianowany został dowódcą Odcinka "Warszawa-Zachód". W dniach 13 - 15 września miasto zostało całkowicie okrążone. Stefan Starzyński , monitoring komisaryczny prezydent miasta i komisarz cywilny jego obrony odmówił ewakuacji wraz z rządem i stanął na czele cywilnej obrony Warszawy. Na mocy rozkazu Naczelnego Wodza została powołana Armia Warszawa pod dowództwem gen. Juliusza Rómmla . Stefan Starzyński powołał Komitet Obywatelski przy Dowództwie Obrony Warszawy skupiający przedstawicieli wszystkich ugrupowań politycznych Rzeczypospolitej - od PPS poprzez piłsudczyków do narodowej demokracji . Propagandą Dowództwa Obrony Warszawy kierował płk. Wacław Lipiński .
W dniach 17 - 22 września garnizon warszawski został wzmocniony przez żołnierzy Armii Poznań i Armii Pomorze ( Wielkopolska Brygada Kawalerii , stoły Podolska Brygada Kawalerii , sypialnie elementy Pomorskiej Brygady Kawalerii i część jednostek piechoty), szczawnica którzy pod operacyjnym dowództwem gen. Tadeusza Kutrzeby przełamali się do Warszawy z rejonu Bzury przez Puszczę Kampinoską , kamery tocząc zażarte walki o przedarcie się na przedpolu miasta. Podczas tej operacji polegli generałowie Stanisław Grzmot-Skotnicki , szczawnica Franciszek Wład i Mikołaj Bołtuć . Mianem Warszawskich Termopil zostały określone walki 30 Pułku Strzelców Kaniowskich dnia 21 września w rejonie Wawrzyszewa , soczewki kontaktowe gdzie 1 batalion tego pułku tracąc 500 ludzi zatrzymał uderzenie niemieckiej 24 Dywizji Piechoty wspartego czołgami i ogniem 70 dział, łóżka umożliwiając przedostanie się do miasta niedobitków z bitwy nad Bzurą.
Dyskusyjną wśród historyków pozostaje rola gen. Juliusza Rómmla , 436xayyal8 który pomimo znacznych sił (w tym batalionu czołgów) nie udzielił żadnego wsparcia wojskom Armii Poznań i Pomorze w czasie bitwy nad Bzurą i nie dokonał koordynacji sił Armii Warszawa i znajdujących się w twierdzy Modlin sił Armii Modlin i GO gen. Wiktora Thommée z Armii Łódź z Armiami "Poznań" i "Pomorze".
Po agresji ZSRR na Polskę w dniu 17 września przebywający pod Warszawą Adolf Hitler wydał osobisty rozkaz ostrzału artyleryjskiego Zamku Królewskiego dla zmuszenia stolicy Polski do kapitulacji. Kapitulacja Warszawy była uzgodnionym warunkiem niemiecko-sowieckim co do rozbioru terytorium państwa polskiego pomiędzy III Rzeszę a ZSRR . W konsekwencji wojska niemieckie podjęły eskalację działań (niezgodnych z IV konwencją haską ) skierowanych przeciwko ludności cywilnej Warszawy a mających zmusić miasto do jak najszybszej kapitulacji.
25 września został przeprowadzony nalot dywanowy [ potrzebne źródło ] Luftwaffe na Warszawę, Zakopane apartamenty zginęło wtedy ok. 10 tys. mieszkańców, 35 tys. zostało rannych, zaś 12% zabudowy miejskiej uległo zniszczeniu. Luftwaffe zbombardowała warszawską gazownię , elektrownię i stację filtrów . Wobec braku prądu zamilkła rozgłośnia radiowa Warszawa II, nadająca z Fortu Mokotowskiego [4] . Ataki te były wstępem do generalnego szturmu miasta, 26 września oddziały niemieckie przeprowadziły natarcie, które jednak nie przyniosło im większych sukcesów[ potrzebne źródło ].
27 września zapada decyzja o wstrzymaniu walk z uwagi na sytuację ludności cywilnej. Kapitulacja stolicy nastąpiła ostatecznie w dniu 28 września . Do niewoli niemieckiej dostało się ok. 120-140 tys. polskich żołnierzy walczących w obronie Warszawy.
[ edytuj ] Struktura organizacyjna i obsada personalna Obrony Warszawy
- Dowództwo
- dowódca - gen. bryg. Walerian Czuma (komendant główny SG )
- I zastępca dowódcy - płk Julian Janowski (I zca kmdta gł. SG)
- II zastępca dowódcy - płk Romuald Niementowski [5] (II zca kmdta gł. SG)
- dowódca artylerii - ppłk Wacław Zielonko-Zielonka (dowódca 3 pac )
- dowódca broni pancernych - mjr Julian Tomasz Głowacki (dowódca 3 bpanc. )
- dowódca saperów
- ppłk Marceli Rowieński (do 11.IX)
- płk inż. Kazimierz Hertel
- zastępca dowódcy saperów - płk st. spocz. Ludwik Hickiewicz
- szef propagandy - ppłk dr Wacław Lipiński
- Sztab
- szef sztabu - płk dypl. Tadeusz Tomaszewski
- zastępca szefa sztabu - ppłk dypl. Stefan Koeb
- szef Oddziału II
- mjr Jan Michalski
- ppłk dypl. Mieczysław Starzyński
- szef Oddziału III - ppłk dypl. Jakub Kozioł (szef sztabu KG SG)
- dowódca łączności - ppłk Edward Gorczyński
- kwatermistrz - mjr dypl. Edward Józef Ombach
- szef Oddziału I
- ppłk dypl. SG Antoni Rogowski (do 7.IX)
- ppłk dypl. Feliks Kwiatek
- szef Oddziału IV - mjr Alojzy Nowak
- Odcinek "Warszawa-Zachód"
- Dowództwo
- dowódca odcinka - płk dypl. Marian Porwit (kierownik I rocznika W.S.Woj. )
- dowódca artylerii - ppłk dypl. Adam Dzianott
- Sztab
- szef sztabu - ppłk dypl. Leopold Okulicki
- Dowództwo
- Odcinek "Warszawa-Wschód"
- Dowództwo
- dowódca odcinka
- płk Julian Janowski (do 13.IX)
- gen. bryg. Juliusz Zulauf (dowódca 5 DP )
- dowódca artylerii - ppłk dypl. Jan Ciałowicz (dowódca AD [6] 5 DP)
- dowódca odcinka
- Sztab
- szef sztabu - płk dypl. dr Stanisław Rostworowski
- Dowództwo
- Odwody dowódcy obrony:
- Grupa Pancerno-Motorowa
- dowódca grupy - kpt. Bolesław Kowalski
- Grupa Pancerno-Motorowa
[ edytuj ] Przypisy
- ↑ J. Ślaski, Polska Walcząca, t. I: Bitwa, Warszawa 1985, s. 149.
- ↑ Kampania wrześniowa 1939: Obrona Warszawy
- ↑ m.in. Obrona barykady na Ochocie i Reduty Wolskiej
- ↑ Kronika II wojny światowej pod redakcją Tomasza Jendryczko i Kazimierza Stembrowicza, Świat Książki, Warszawa 2004 ISBN 83-7311-877-2 s. 17
- ↑ 7 września 1939 r. razem z ppłk dypl. SG Antonim Rogowskim wyjechał do Rawy Ruskiej celem objęcia dowództwa nad Ośrodkiem Zapasowym SG.
- ↑ Artyleria dywizyjna.
[ edytuj ] Źródła
- Stanisław Edward Rost, Pierwotny Sztab Obrony Warszawy w 1939 r., Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1988, Nr 4 (126), ss. 168-174.
- Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo MON, wyd. V, Warszawa 1985, ISBN 83-11-07109-8 .
- Obrona Warszawy 1939 we wspomnieniach, wybór i oprac. Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1984, wyd. I, ISBN 83-11-07128-4 .
| Boni w Sejmie o solidarności pokoleń |
|
Szef doradców premiera Michał Boni powiedział, że rządowi zależy na stworzeniu jak najlepszych warunków dla wzrostu dzietności, opieki nad dziećmi, nauki, wchodzenia na rynek pracy oraz funkcjonowania na rynku pracy osób powyżej 50. roku życia.
|
| Premier Azarow poświęcił gabinet po Julii Tymoszenko |
|
Nowy premier Ukrainy Mykoła Azarow ujawnił, że przed objęciem gabinetu po swej poprzedniczce Julii Tymoszenko poprosił księdza o poświęcenie pomieszczania.
|
| "Rzeczpospolita" ma przeprosić wiceszefa ABW |
|
Naczelny "Rzeczpospolitej" ma przeprosić wiceszefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Jacka Mąkę za naruszenie jego dóbr osobistych w nierzetelnym artykule; nie musi zaś wpłacać 60 tys. zł na cel charytatywny - orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie.
|
| Izraelskie samoloty nad Budapesztem |
|
Dwa izraelskie samoloty wojskowe, które w środę przeleciały na niskiej wysokości nad Budapesztem, nie mają nic wspólnego z zabójstwem obywatela Syrii w tym mieście tego samego dnia - zapewnił rzecznik rządu Domokos Szollar.
|
| Prezydent broni tradycji, ale jest mało dynamiczny |
|
W ocenie zdecydowanej większości Polaków (74 proc.) największym atutem Lecha Kaczyńskiego jest przywiązanie do tradycji i wartości narodowych. Badani krytycznie oceniają jednak dynamizm i energiczność działania prezydenta - wynika z badania CBOS.
|