Nikaragua
Z Wikipedii
| República de Nicaragua Republika Nikaragui |
|||||
|
|||||
|
|||||
| Dewiza : ( łac. ) Pro Mundi Beneficio (Dla dobra świata) |
|||||
| Hymn : Salve a tí | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | hiszpański | ||||
| Stolica | Managua | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Daniel Ortega Saavedra |
||||
| Szef rządu | prezydent Daniel Ortega Saavedra |
||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
115. na świecie 129 494 km² 14, podsłuchy01% |
||||
| Liczba ludności ( 2006 ) • całkowita • gęstość zaludnienia |
110. na świecie 5 570 000▲ 43 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | córdoba (NIO) | ||||
| Niepodległość | od Hiszpanii 15 września 1821 |
||||
| Strefa czasowa | UTC -5 | ||||
| Kod ISO 3166 | NI | ||||
| Domena internetowa | .ni | ||||
| Kod samochodowy | NIC | ||||
| Kod telefoniczny | +505 | ||||
 |
|||||
Nikaragua |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Nikaragua (Nicaragua, działki w szczawnicy Republika Nikaragui – República de Nicaragua) – państwo w Ameryce Środkowej , szkoły policealne położone między Hondurasem na północy, sypialnie a Kostaryką na południu. Na zachodzie na długości 320 km oblewają ją wody Oceanu Spokojnego , depilacja laserowa a na wschodzie na długości 480 km – wody Morza Karaibskiego .
Spis treści |
[ edytuj ] Geografia
Wschodnie wybrzeże Nikaragui ma charakter wybrzeża lagunowego . Nadmorska nizina , suknie ślubne miejscami zabagniona , pozycjonowanie i optymalizacja nosi nazwę Wybrzeża Moskitów . Dalej ku zachodowi ciągnie się wyżyna , fotele z masażem którą przecina kilka pasm górskich . Najwyższe z nich, monitoring Cordillera Isabelia ze szczytem Mogotón , stoły osiąga wysokość 2438 m n.p.m. Krawędź tej wyżyny, sypialnie równoległa do wybrzeża pacyficznego, szczawnica stanowi północno-wschodnią ścianę rowu tektonicznego . W jego zagłębieniu znajdują się dwa wielkie jeziora – Nikaragua i Managua . Za rowem tektonicznym, kamery wzdłuż wybrzeża, szczawnica ciągnie się rząd 40 wulkanów, soczewki kontaktowe z których najwyższy jest El Viejo – 1780 m n.p.m. Najbardziej znanym wulkanem jest Momotombo (1258 m n.p.m.) nad jeziorem Managua, łóżka który uznawany jest za symbol Nikaragui. Inny interesującym wulkanem jest Concepción (1258 m n.p.m.), 436xayyal8 który wznosi się na wyspie Ometepe na środku jeziora Nikaragua.
W Nikaragui panuje wilgotny i gorący klimat równikowy , Zakopane apartamenty ze średnimi miesięcznymi temperaturami przekraczającymi 25 °C. Na wyżej położonych terenach środkowej Nikaragui temperatury są średnio o 10 °C niższe. Wschodnie wybrzeża karaibskie przyjmują o wiele więcej opadów (2000-6000 mm) niż zachodnie wybrzeża pacyficzne (do 1500 mm). Dlatego też na wschodzie występują bogate wilgotne lasy równikowe , a na zachodzie uboższa sawanna .
Wulkany w Nikaraguii:
- Azul
- Apoyeque
- Casita
- Cerro el Ciguatepe
- Cerro Negro
- Concepción
- Chiltepe
- El Chonco
- Cosigüina
- El Hoyo
- Las Lajas
- Maderas
- Masaya
- Mombacho
- Momotombito
- Momotombo
- Las Pilas
- Rota
- San Cristóbal
- Santa Clara
- Telíca
- Zapatera
[ edytuj ] Historia
Wybrzeże Nikaragui odkrył w 1502 Krzysztof Kolumb . Już wkrótce tereny te stały się obszarem hiszpańskiej kolonizacji. W 1524 hiszpański zdobywca Francisco Hernández de Córdoba założył miasta Granada i Leon . W XVII i XVIII wieku Nikaraguę nawiedzali piraci , którzy usytuowali się na wschodnim wybrzeżu.
W 1811 w Granadzie zrodził się pierwszy nikaraguański ruch niepodległościowy. Doprowadził on do niepodległości kraju w 1821 , który wraz z częścią Gwatemali wszedł w skład meksykańskiego cesarstwa Iturbide , a od 1823 w skład Stanów Zjednoczonych Ameryki Środkowej . Mimo że niepodległość od Hiszpanii ogłoszono 15 września 1821 , Nikaragua stała się uznawaną przez społeczność międzynarodową niezależną republiką dopiero 25 czerwca 1850 roku. Nikaragua stanowiła ważny strategicznie obszar, stąd też liczne interwencje mocarstw światowych: brytyjska w połowie XIX wieku i amerykańskie na początku XX wieku. Destabilizację kraju pogłębiał trwający od początków republiki konflikt między ugrupowaniami konserwatystów (właścicieli plantacji kawy i trzciny cukrowej) a liberałami (rzemieślnikami i drobnymi właścicielami ziemskimi).
W latach 1934 - 1979 krajem rządził reżim wojskowy, na czele którego stanął najpierw Anastasio Somoza García , a później jego synowie. Mieli oni poparcie amerykańskie. W 1961 zrodził się Front Wyzwolenia Narodowego im. Sandino , nazwani tak na cześć Augusta Sandino , przywódcy antyamerykańskiej partyzantki z lat 20.-30. W roku 1978 został zamordowany skrytobójczo wydawca opozycyjnej gazety „La Prensa” Pedro Chamorro. Wydarzenie to doprowadziło do intensyfikacji wystąpień przeciwko dyktaturze. FSLN stanęło na czele walki zbrojnej przewodząc dwa razy powstaniom w 1978 i 1979 roku. Sandiniści połączyli się z liberalno-demokratyczną opozycją i wystąpili razem przeciwko Somozie w czerwcu 1979 roku. Powstanie doprowadziło w lipcu 1979 do obalenia długoletniej dyktatury klanu Somozów. Koalicja opozycji utworzyła wspólny rząd zapowiadając reformy polityczne i społeczne. Szybko doszło do rozłamu i powstania opozycji skupionej wokół gazety „La Prensa” i wdowy po Pedro Chamorro – Violecie Chamorro. W 1984 wybory parlamentarne wygrał FSLN a prezydentem został sandinistowski przywódca Daniel Ortega Saavedra . Sandiniści głosili pluralizm polityczny, politykę niezaangażowania i mieszaną gospodarkę co podkreślili w konstytucji z 1987 roku. Lewicowy FSLN łączył doktrynę marksizmu z teologią wyzwolenia. Sandiniści utrzymywali bliskie kontakty z Kubą i blokiem wschodnim. USA finansowały i udzielały wszechstronnej pomocy wszelkim przeciwnikom FSLN. CIA z byłych członków Gwardii Narodowej Somozy zorganizowała antyrządowe grupy zbrojne zwane Contras . Niewypowiedziana wojna USA przeciwko Nikaragui trwała od 1981 do 1989 roku. W jej trakcie zginęło 40000 ludzi głównie cywili zamordowanych przez Contras . Schyłek zimnej wojny przyczynił się do porozumienia między walczącymi stronami w sierpniu 1989 . W wolnych wyborach w 1990 zwyciężyła popierana przez USA kandydatka antysandinistowskiej Narodowej Unii Opozycyjnej (UNO) Violeta Chamorro . Również w wyborach parlamentarnych zwolennicy prezydenta zwyciężyli nad sandinistami Ortegi.
5 listopada 2006 roku, po prawie 17 latach pozostawania w opozycji Daniel Ortega niespodziewanie łatwo wygrał wybory prezydenckie. Sukces ten zawdzięcza przyjęciu znacznie bardziej pragmatycznego a mniej radykalnego programu społeczno - gospodarczego oraz pojednaniu z wieloma przeciwnikami politycznymi. Dodatkowe wsparcie uzyskał ze strony Kościoła katolickiego , dzięki poparciu stanowiska episkopatu w sprawie zakazu aborcji .
[ edytuj ] Ustrój polityczny
Nikaragua jest wielopartyjną republiką z jednoizbowym parlamentem , w którym zasiada 92 deputowanych.
[ edytuj ] Podział administracyjny
Podział administracyjny Nikaragui obejmuje 15 departamentów (departamentos) i 2 regiony autonomiczne (región autónoma):
Departamenty:
- Boaco ,
- Carazo ,
- Chinandega ,
- Chontales ,
- Esteli ,
- Granada ,
- Jinotega ,
- León ,
- Madriz ,
- Managua ,
- Masaya ,
- Matagalpa ,
- Nueva Segovia ,
- Rio San Juan ,
- Rivas .
Regiony autonomiczne:
[ edytuj ] Społeczeństwo
Większość ludności Nikaragui, około 3/4, stanowią Metysi , potomkowie Indian i Europejczyków . Resztę stanowią osoby o białym lub czarnym kolorze skóry oraz Indianie. Językiem urzędowym jest hiszpański , choć część osób o czarnym kolorze skóry zamieszkujących głównie wybrzeże karaibskie posługuje się językiem angielskim . Według spisu ludności z roku 2005 większość Nikaraguańczyków (ok. 58, 5%) to wyznawcy katolicyzmu (widać jednak wyraźny spadek - w 1995 roku odsetek wyznawców katolicyzmu wynosił 73%), liczni są również protestanci (21, 6% - wzrost o około 5% w stosunku do roku 1995). Pozostałe grupy religijne to: Bracia morawscy (1, 6%), Świadkowie Jehowy (0, 9%), inne wyznania (1, 6%) i bezwyznaniowcy (15, 7%).
[ edytuj ] Gospodarka
Nikaragua to nadal dość słabo rozwinięty kraj, w którym dominuje rolnictwo , głównie wielkie plantacje bawełny i kawy . Ponadto uprawia się kukurydzę , ryż , rośliny strączkowe, warzywa, tytoń i banany .
Choć wnętrze Nikaragui kryje wiele surowców mineralnych, to na uwagę zasługuje jedynie eksploatacja złota i rud miedzi . Przemysł przetwórczy jest również słabo rozwinięty.
Sieć kolejowa i drogowa są słabo rozwinięte i obejmują głównie zachodnią część kraju. Tutaj też przebiega Droga Panamerykańska . Ważną rolę odgrywa transport wodny (m.in. na obu jeziorach) i lotniczy.
Zadłużenie tego państwa w przeliczeniu na jednego mieszkańca wynosi 1350 $, czyli wartość średniego zarobku w okresie 4 lat. Politycy tego kraju, na czele z prezydentem, manifestują duże niezadowolenie i poczucie niesprawiedliwości w związku z wysokością odsetek, na których spłatę państwo przeznacza 50% dochodu. Organizacje międzynarodowe zdecydowały jednak, że zredukowanie zadłużenia Nikaragui w ramach inicjatywy HIPC nastąpiło w roku 2004.
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- CIA Wold Factbook (po angielsku)
- Artykuł o A. Sandino Nowy Robotnik
- Somoza - Artykuł o klanie nikaraguańskich dyktatorów Aorta Magazine
|
||||||||||
| Włochy: Znany architekt bossem klanu cosa nostra |
|
Będący poza wszelkim podejrzeniem znany architekt, były szef oddziału włoskiego Ruchu Chrześcijańskich Pracowników, został aresztowany w Palermo pod zarzutem kierowania najpotężniejszym klanem cosa nostra w tym mieście.
|
| "Debata była emocjonująca jak wyścig ślimaków" |
|
Poseł PiS Joachim Brudziński oceniając niedzielną debatę między kandydatami PO w prawyborach prezydenckich: Bronisławem Komorowskim i Radosławem Sikorskim, powiedział dziś dziennikarzom, że była ona tak "emocjonująca jak wyścig ślimaków".
|
| Pieniądze dają szczęście, gdy inni zarabiają mniej |
|
Rosnący poziom zarobków czyni ludzi szczęśliwymi tylko wówczas, gdy mają poczucie, że przez to powodzi się im lepiej niż znajomym, przyjaciołom, sąsiadom, a wyższe dochody podnoszą ich status społeczny - podaje Press Association.
|
| Trybunał: Rosja odpowiedziała na skargę rodzin katyńskich |
|
Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu otrzymał odpowiedź Rosji na skargę 13 bliskich ofiar zbrodni katyńskiej - dowiedziała się PAP w biurze prasowym Trybunału. Jej treść powinna być znana w ciągu najbliższych dni.
|
| Jest wyrok ws. wypadku śmigłowca z Millerem |
|
Ppłk Marek Miłosz - pilot śmigłowca, który w 2003 r. awaryjnie lądował z premierem Leszkiem Millerem na pokładzie, został uniewinniony.
|