Monarchia
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi . Należy w nim poprawić/wykonać działania: patrz dyskusja. Dokładniejsze informacje o tym, podsłuchy co należy poprawić, działki w szczawnicy być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu . Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Monarchia ( gr. μοναρχία monarchía – jedynowładztwo) – ustrój polityczny lub forma rządów, szkoły policealne gdzie suwerenem jest jeden człowiek, sypialnie nazywany monarchą . Monarcha sprawuje władzę zazwyczaj dożywotnio, depilacja laserowa jego funkcja jest często dziedziczna i zwykle jego stanowisko jest nieusuwalne. Obecnie w wielu państwach monarcha pełni często jedynie funkcje reprezentacyjne i nie sprawuje realnej władzy.
Spis treści |
[ edytuj ] Historia ustroju
Pierwsze wspólnoty plemienne charakteryzowały się hierarchią. Na czele grupy stał wódz, suknie ślubne którego można nazwać pierwszym monarchą. W starożytności monarcha zyskał praktycznie nieograniczoną władzę (zob. despotyzm ), pozycjonowanie i optymalizacja w niektórych krajach był uznawany za boga lub półboga ( faraon , fotele z masażem august ), monitoring niekiedy pozostawał w łączności z bóstwami.
W średniowieczu europejskim powstała monarchia feudalna . Monarcha był najwyższym suwerenem, stoły jednak nie zawsze miał realną władzę nad swoimi wasalami . Przyczyną tej sytuacji był brak możliwości wyegzekwowania przez władcę swojej władzy (musiałby zdobyć zamek krnąbrnego wasala). Najlepszym przykładem tego stanu jest wojna stuletnia , sypialnie gdzie król Francji nie zdołał przez długi czas zapobiec wzrostowi w siłę swojego normańskiego wasala. Taka sytuacja doprowadziła do ograniczenia władzy monarszej, szczawnica do powstania pierwszych parlamentów i kodyfikacji praw.
Wynalazek działa sprawił ( XV wiek ), kamery że monarcha ponownie uzyskał możliwość karania niepokornych wasali. Doprowadziło to do ponownego wzrostu znaczenia monarchy, szczawnica o władzy praktycznie nieograniczonej, soczewki kontaktowe czyli absolutnej . Monarchia absolutna Ludwika XIV była wzorem dla innych monarchów Europy , łóżka szczególnie Prus , 436xayyal8 Rosji i Szwecji .
Według panujących w średniowieczu w Europie poglądów, Zakopane apartamenty monarcha sprawował swoją władzę z woli Boga , a więc jego pozycja była niepodważalna.
Rozwój przemysłu i handlu, wzrost pozycji burżuazji i klasy średniej, rewolucja francuska doprowadziły do upadku absolutyzmu. Okazało się, że król nie zawsze jest nieomylny, co więcej, po wydarzeniach rewolucji w Anglii ( Oliver Cromwell ) i Francji okazało się, że lud ma prawo do buntu przeciw swojemu władcy.
Ta sytuacja, wsparta przez powstanie Stanów Zjednoczonych , wymusiła ograniczenia praw monarchy. Doprowadziło to do powstania monarchii konstytucyjnej , gdzie król był swego rodzaju urzędnikiem administracji, o nieco większych prawach niż pozostali ludzie.
Nieco inna sytuacja miała miejsce w Anglii , a następnie w Wielkiej Brytanii . Ustrój panujący w tym kraju określa się mianem monarchii parlamentarnej .
Upadek wielu monarchii nastąpił po I wojnie światowej . Nowo powstałe państwa ( Czechosłowacja , Polska itd.) stały się republikami , w wielu przegranych krajach obalano monarchie zastępując je republikami ( Rosja , Niemcy , Austro-Węgry , Turcja ).
Chrześcijańskie monarchie są cesarstwami , królestwami lub księstwami . Monarchiami są również państwa niechrześcijańskie: sułtanaty , emiraty , szejkanaty , choć również zapożyczające nazwy europejskie, np. Królestwo Maroko . Na Dalekim Wschodzie najważniejszymi monarchiami były cesarstwa w Indiach , Chinach i istniejące do dziś Cesarstwo Japonii .
[ edytuj ] Sprawa sukcesji
Zazwyczaj monarchie są dziedziczne, tzn. że po śmierci władcy tron obejmuje jedno z jego dzieci. W Europie początkowo był to najstarszy syn monarchy, później dopuszczano również córki (por. Jadwiga Andegaweńska , sankcja pragmatyczna ). Czasem jednak zdarzało się, że monarcha umierał bezdzietnie , wówczas władzę mógł objąć brat monarchy lub inna osoba spokrewniona. Czasem osobę mógł wskazać w testamencie monarcha.
Często jednak zdarzało się, że sprawa sukcesji (czyli określenia, kto powinien objąć tron), była niejasna. Monarchowie byli ze sobą spokrewnieni i wielu z nich mogło mieć równe prawa do tronu. Często z tego powodu wybuchały wojny, np. wojna o sukcesję austriacką , wojna o sukcesję hiszpańską , wojna o sukcesję polską .
Niektóre państwa były monarchiami elekcyjnymi, tzn. takimi, gdzie monarchą zostawała osoba wybrana przez elektorów . Przykładem historycznych monarchii elekcyjnych mogą być takie państwa jak Państwo Kościelne , Polska i Litwa , Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego .
[ edytuj ] Obecne monarchie
Obecnymi ( 2010 ) monarchiami są:
-
Andora – księstwo -
Antigua i Barbuda * – królestwo -
Arabia Saudyjska – królestwo -
Australia * – królestwo -
Bahamy * – królestwo -
Bahrajn – królestwo -
Barbados * – królestwo -
Belgia – królestwo -
Belize * – królestwo -
Bhutan – królestwo -
Brunei – sułtanat -
Dania , 
Grenlandia i 
Wyspy Owcze – królestwo -
Grenada * – królestwo -
Hiszpania – królestwo -
Holandia – królestwo -
Jamajka * – królestwo -
Japonia – cesarstwo -
Jordania – królestwo -
Kambodża – królestwo -
Kanada * – królestwo -
Katar – emirat -
Kuwejt – emirat -
Lesotho – królestwo -
Liechtenstein – księstwo -
Luksemburg – wielkie księstwo -
Malezja – królestwo -
Maroko – królestwo -
Monako – księstwo -
Norwegia – królestwo -
Nowa Zelandia * – królestwo -
Oman – sułtanat -
Papua-Nowa Gwinea * – królestwo -
Saint Kitts i Nevis * – królestwo -
Saint Lucia * – królestwo -
Saint Vincent i Grenadyny * – królestwo -
Samoa – królestwo -
Suazi – królestwo -
Szwecja – królestwo -
Tajlandia – królestwo -
Tonga – królestwa -
Tuvalu * – królestwo -
Watykan – monarchia (teokracja) -
Wielka Brytania – królestwo -
Wyspy Salomona * – królestwo -
Zjednoczone Emiraty Arabskie – federacja emiratów
Obecnie istniejące rodzaje monarchii – liczba
- królestwa – 34 (*15)
- księstwa – 3
- emiraty – 3 (w tym jedna federacja emiratów)
- sułtanaty – 2
- teokracje – 1
- cesarstwa – 1
- wielkie księstwa – 1
Państwa oznaczone gwiazdką (*) to " Commonwealth realms " - niepodległe, ale w unii personalnej ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
[ edytuj ] Byłe monarchie
Była monarchia – do roku – obecne państwa
- Afganistan – królestwo (do 1973 ) – Afganistan
- Albania – królestwo (do 1920 i 1928 - 39 ) – Albania
- Austria – cesarstwo (do 1918 ) – Austria , Polska , Ukraina , Czechy , Włochy , Słowenia i Chorwacja
- Brazylia – cesarstwo (do 1889 ) – Brazylia
- Bułgaria – carstwo (do 1946 ) – Bułgaria
- Burundi – królestwo (do 1966 ) – Burundi
- Chiny – cesarstwo (do 1911 ) – ChRL , Republika Chińska , Mongolia
- Czechy – królestwo (do 1918 ; 1804 -1918 w składzie Cesarstwa Austriackiego ) – Czechy
- Egipt – królestwo (do 1953 ) – Arabska Republika Egiptu
- Etiopia – cesarstwo (do 1974 ) – Etiopia , Erytrea
- Finlandia - do 1918 , początkowo jako Wielkie Księstwo (w unii z Rosją), później królestwo
- Francja – cesarstwo (do 1871 ) – Francja
- Grecja – królestwo (do 1974 ) – Grecja
- Haiti – cesarstwo (do 1806 ) – Haiti
- Hawaje – królestwo (do 1893 ) – Hawaje
- Irak – królestwo (do 1958 ) – Irak
- Iran – cesarstwo (do 1979 ) – Iran
- Mutawakkilite Królestwo Jemenu – królestwo (do 1962 ) – Jemen
- Jugosławia – królestwo (do 1945 ) – Macedonia , Serbia , Czarnogóra , Bośnia i Hercegowina , Chorwacja , Słowenia
- Laos – królestwo (do 1975 ) – Laos
- Libia – królestwo (do 1969 ) – Libia
- Litwa – Wielkie Księstwo, Królestwo (do 1795 , do 1918 ) – Litwa
- Meksyk – cesarstwo (do 1867 ) – Meksyk
- Nepal - królestwo (do 2008 ) - Nepal
- II Rzesza Niemiecka – cesarstwo (do 1918 ) – Republika Federalna Niemiec
- Polska – królestwo (do 1918 ) – Polska
- Portugalia – królestwo (do 1910 ) – Portugalia
- Cesarstwo Środkowoafrykańskie – cesarstwo (do 1979 ) – Republika Środkowoafrykańska
- Rosja – cesarstwo (do 1917 ) – państwa WNP , Polska , Litwa , Łotwa , Estonia , Finlandia
- Rumunia – królestwo (do 1947 ) – Rumunia, Mołdawia
- Rwanda – królestwo (do 1961 ) – Rwanda
- Tunezja – królestwo (do 1957 ) – Tunezja
- Imperium Osmańskie – sułtanat (do 1922 ) – Turcja
- Tybet – królestwo, teokracja (do 1959 ) – Tybetański Region Autonomiczny w ramach ChRL
- Węgry – królestwo (do 1946 ) – Węgry
- Wietnam Południowy – cesarstwo (do 1955 ) – Wietnam
- Zjednoczone Królestwo Włoch – królestwo (do 1946 ) – Włochy
[ edytuj ] Zobacz też
- monarchizm
- monarchia absolutna
- monarchia despotyczna
- monarchia elekcyjna
- monarchia feudalna
- monarchia konstytucyjna
- monarchia parlamentarna
- monarchia stanowa
- republika
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||
| Trzęsienie ziemi w pobliżu bazy w Guantanamo |
|
Trzęsienie ziemi o sile 5, 6 miało miejsce w sobotę na Kubie, ok. 43 km od miasta Guantanamo, w pobliżu amerykańskiej bazy o tej samej nazwie. Wstrząsy nie spowodowały strat ani ofiar.
|
| Świętokrzyskie: Wybuch pieca zabił dwie osoby |
|
Dwóch mężczyzn zginęło w sobotę wieczór od wybuchu pieca opalanego miałem, w gospodarstwie ogrodniczym w Podolanach (Świętokrzyskie) - poinformowała policja.
|
| Papież "przerażony": Zdradziliście! |
|
Amerykańska organizacja pomocy dla ofiar księży-pedofilów skrytykowała sobotni list Benedykta XVI do katolików w Irlandii, w którym papież potępił molestowanie seksualne dzieci przez przedstawicieli kleru i niewłaściwą reakcję biskupów.
|
| Znany dziennikarz zamordowany w Kaliningradzie |
|
W Kaliningradzie zamordowano znanego dziennikarza Maksima Zujewa - podała w sobotę agencja RIA-Nowosti. Ciało publicysty z ranami kłutymi szyi i tułowia znaleziono w piątek w jego mieszkaniu.
|
| Zamieszki pod Manchesterem, napięta sytuacja |
|
W Bolton (okolice Manchesteru) doszło w sobotę po południu do konfrontacji uczestników wiecu zorganizowanego przez skrajną prawicę z lewicowymi kontrdemonstrantami i do ataków na policję. W mieście utrzymuje się napięta atmosfera.
|