Kirgistan
Z Wikipedii
| Кыргыз Республикасы Кыргызская Республика Republika Kirgistanu |
|||||
|
|||||
| Hymn : Ak möngülüü aska | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | kirgiski , oświetlenie dyskotekowe rosyjski | ||||
| Stolica | Biszkek | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Kurmanbek Bakijew | ||||
| Szef rządu | premier Igor Chudinow | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
84. na świecie 198 500 km² 3, szkoły policealne6% |
||||
| Liczba ludności ( 2008 ) • całkowita • gęstość zaludnienia |
111. na świecie 5 357 000▲ 27 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | som (KGS) | ||||
| Niepodległość | od ZSRR 31 sierpnia 1991 |
||||
| Strefa czasowa | UTC +6 | ||||
| Kod ISO 3166 | KG | ||||
| Domena internetowa | kg | ||||
| Kod samochodowy | KS | ||||
| Kod telefoniczny | +996 | ||||
 |
|||||
| 1 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, meble podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA) |
|||||
Kirgistan, felgi Republika Kirgiska ( kirgiski Кыргызстан, szkoły policealne Кыргыз Республикасы trl. i trb. Kyrgyzstan, szczawnica Kyrgyz Respublikasy; ros. Кыргызстан, szczawnica Кыргызская Республика trl. Kyrgyzstan, działki w szczawnicy Kyrgyzskaja Respublika, kosmetyka laserowa trb. Kyrgyzstan, jaworki Kyrgyzskaja Riespublika) – państwo w Azji Środkowej . Graniczy z Chinami (dł. granicy 858 km), studium policealne Kazachstanem (1051 km), sypialnie Tadżykistanem (870 km) i Uzbekistanem (1099 km).
Spis treści |
[ edytuj ] Ustrój polityczny
Kirgistan jest republiką zgodnie z konstytucją z 5 maja 1993 (nowelizacja październik 1994 ). Na czele państwa stoi prezydent wybierany na pięcioletnią kadencję w wyborach powszechnych. Głównym organem władzy ustawodawczej jest dwuizbowy parlament (Żogorku Kenesz) wybierany na kadencję pięcioletnią i składający się początkowo ze Zgromadzenia Ustawodawczego (35 członków) i Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (70 członków). Zgodnie z wynikiem referendum z 2005 parlament jest jednoizbowy i składa się z 75 posłów. Zgodnie z nową konstytucją od 2010 będzie 90 posłów. Żogorku Kenesz zastąpił składającą się z 350 członków Radę Najwyższą. Władzę wykonawczą sprawuje rząd na czele z premierem powoływanym przez prezydenta. Kirgistan od XII 1991 jest członkiem Wspólnoty Niepodległych Państw .
[ edytuj ] Siły zbrojne
Budżet wydawany na wojsko wynosi 47 000 000 USD (jako procent PNB 2, aparaty cyfrowe6%). Siły lądowe liczą 9 800 żołnierzy. Lotnictwo dysponuje samolotami bojowymi MiG-21 (48 szt.) i L-39 (4 szt.).
[ edytuj ] Geografia
Kirgistan to kraj pozbawiony dostępu do morza. Góry zajmują 93% terytorium państwa. Największą wysokość ma położony na południowym wschodzie kraju łańcuch górski Tien-szan , podsłuchy gdzie znajduje się najwyższy szczyt Kirgistanu – Szczyt Zwycięstwa (kirg. Dżengisz Czokusu) o wysokości 7439 m n.p.m. W czasach ZSRR szczyt nosił nazwę Pik Pobiedy. W górach Tien-szan znajduje się także największe jezioro Kirgistanu Issyk-kul , stoły będące równocześnie drugim co do wielkości jeziorem górskim na świecie, opony którego powierzchnia wynosi 6236 km², depilacja laserowa a głębokość sięga 669 m. Rzeki Kirgistanu, materace z których główną jest Naryn , szczawnica to przeważnie dopływy Syr-darii . Klimat kraju na przeważającym obszarze kontynentalny suchy. Niektóre z wysoko położonych obszarów pokryte są wieczną zmarzliną.
[ edytuj ] Podział administracyjny
Zobacz więcej w osobnym artykule: podział administracyjny Kirgistanu .Kraj dzieli się na 7 obwodów:
1. Dodatkowo wyróżniony jest okręg stołeczny ( Biszkek ).
Na niższym szczeblu podziału administracyjnego wyróżnia się 18 miast, fotele z mazażem 31 osiedli miejskich i 40 okręgów wojewódzkich.
[ edytuj ] Historia
Zobacz więcej w osobnym artykule: historia Kirgistanu .
Kirgistan został podbity przez carską Rosję w 1864 . Pod panowaniem radzieckim od 1919 , monitoring początkowo jako Kara-Kirgiski Obwód Autonomiczny , aparaty cyfrowe a następnie Kirgiska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka , suknie ślubne a od 5 grudnia 1936 jako Kirgiska Socjalistyczna Republika Radziecka . Kirgistan uzyskał niezależność wraz z rozpadem Związku Radzieckiego w 1991 . W drugiej połowie marca 2005 wybuchła tam Tulipanowa rewolucja , szczawnica która obaliła prezydenta Askara Akajewa 24 marca tego samego roku.
[ edytuj ] Gospodarka
Kirgistan to mały, pozycjonowanie górzysty kraj z dominacją sektora rolniczego w gospodarce. Uprawia się głównie pszenicę , kamery ziemniaki , Szkoły policealne katowice buraki cukrowe , mieszkania w szczawnicy tytoń , faty bawełnę . Rozwinięta jest również hodowla zwierząt, szczawnica pewne ilości wełny i produktów mięsnych przeznaczane są na eksport. Kirgistan eksportuje również takie dobra jak złoto , pozycjonowanie rtęć , meble uran , w3 energia elektryczna. Podkreśla się sukcesy Kirgistanu w transformacji swego ustroju zgodnie z regułami gospodarki rynkowej. Ostry kryzys gospodarczy, meble jaki Kirgistan przeżył w pierwszych latach po rozpadzie ZSRR udało się zahamować dzięki szeroko zakrojonemu programowi stabilizacyjnemu. Pozwoliło to na obniżenie poziomu inflacji z 88% w 1994 do 15% w 1997. Przeprowadzono działania stymulujące rozwój gospodarczy kraju. Nastąpiła prywatyzacja ziemi i przedsiębiorstw. Najpoważniejsze problemy kraju, f-18 które wymagają stałych działań rządu to znaczne zadłużenie zagraniczne, nieruchomości szczawnica inflacja, europa nieszczelny system podatkowy oraz bezpośrednie uzależnienie od nastrojów panujących w gospodarce Rosji .
[ edytuj ] Transport
W Kirgistanie jest 22 400 km dróg o twardej nawierzchni, Szczawnica nieruchomości 340 km linii kolejowych i 600 km śródlądowych szlaków wodnych. Główne lotnisko międzynarodowe to Bishkek Internatonal, Zakopane apartamenty Biszkek.
[ edytuj ] Demografia
[ edytuj ] Statystyki demograficzne
| (2005) | |
| Liczba ludności | 5 146 281 |
| Ludność według wieku | |
| 0 - 14 lat | 31, opony zimowe6% |
| 15 - 64 lat | 62, w13% |
| ponad 64 lata | 6, Telefony2% |
| Wiek (mediana) | |
| W całej populacji | 23, reksa39 lat |
| Mężczyzn | 22, ewery52 lat |
| Kobiet | 24, rabaeberek27 lat |
| Przyrost naturalny | 1, aktualności29% |
| Współczynnik urodzeń | 22, pufka48 urodzin/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów | 7, 13 zgonów/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji | -2, 74 migrantów/1000 mieszkańców |
| Ludność według płci | |
| przy narodzeniu | 1, 05 mężczyzn/kobiet |
| poniżej 15 lat | 1, 04 mężczyzn/kobiet |
| 15 - 64 lat | 0, 96 mężczyzn/kobiet |
| powyżej 64 lat | 0, 64 mężczyzn/kobiet |
| Umieralność noworodków | |
| W całej populacji | 35, 64 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci męskiej | 40, 97 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci żeńskiej | 30, 03 śmiertelnych/1000 żywych |
| Oczekiwana długość życia | |
| W całej populacji | 68, 16 lat |
| Mężczyzn | 64, 16 lat |
| Kobiet | 72, 38 lat |
| Rozrodczość | 2, 7 urodzin/kobietę |
[ edytuj ] Ludność
Według ostatniego spisu powszechnego w Kirgistanie zamieszkują przedstawiciele 154 narodowości i grup etnicznych . Przedstawiciele narodowości tytularnej w liczbie ok. 3, 2 miliona stanowią większość w kraju. Drugą co do wielkości narodowością są Uzbecy (650 tysięcy), którzy zamieszkują głównie tereny obwodu oszyńskiego. W Kirgistanie zamieszkuje również około 500 tysięcy Rosjan , zamieszkujących głównie w Biszkeku i okolicach. Dunganie to mniejszość chińska wyznająca islam ; stanowią 1, 2% ludności (ok 55 tys.). Stolica Kirgistanu, w odróżnieniu od reszty kraju, jest miastem w znacznym stopniu rosyjskojęzycznym .
[ edytuj ] Media
W Kirgistanie ukazuje się 114 dzienników (w tym 42 w języku kirgiskim) w łącznym nakładzie 1 529 000 oraz 42 czasopisma (16 w języku kirgiskim). Największe dzienniki to wydawany w języku kirgiskim 6 razy w tygodniu Kyrgyz Tuusu istniejący od 1924 r. wydawany w nakładzie 180 000 oraz Słowo Kirgistana wydawany od 1925 r. w języku rosyjskim. Telewizja Kyrgyz Television i radio Kyrgyz Radio nadające w 4 językach. Oficjalna agencja prasowa Kyrgyzkabar z siedzibą w Biszkeku.
[ edytuj ] Kultura
| Data | Polska nazwa | Oficjalna nazwa |
| 1 stycznia | Nowy Rok | Жаңы жыл |
| 5 maja | Święto Konstytucji | Конституция күнү |
| 31 sierpnia | Dzień Niepodległości | Эгемендүүлүк күнү |
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
[ edytuj ] Zobacz też
|
|||||||
|
|||||
Armenia • Azerbejdżan • Białoruś • Gruzja 1 • Kazachstan • Kirgistan • Mołdawia • Rosja • Tadżykistan • Turkmenistan 2 • Ukraina 3 • Uzbekistan
1 Gruzja wypowiedziała członkostwo; decyzja wchodzi w życie 18 sierpnia 2009 roku.
2 Turkmenistan jest członkiem stowarzyszonym od 26 sierpnia 2005 roku.
3 Ukraina dotychczas nie ratyfikowała Statutu WNP.
Białoruś • Kazachstan • Kirgistan • Rosja • Tadżykistan • Uzbekistan
|
|||||||
| KE: Jest porozumienie, gaz wciąż nie płynie |
|
Komisja Europejska potwierdziła dziś zawarcie z Ukrainą i Rosją porozumienia o wysłaniu obserwatorów, którzy mają monitorować tranzyt rosyjskiego gazu do UE przez Ukrainę.
|
| 2009 - Rokiem Juliusza Słowackiego |
|
Sejm przyjął dziś przez aklamację uchwałę w sprawie ogłoszenia 2009 Rokiem Juliusza Słowackiego. W tym roku przypada 200. rocznica urodzin i 160. rocznica śmierci poety.
|
| Koniec mitu polskiego pijaka |
|
Aż jedna trzecia Polaków to całkowici abstynenci - wynika z niepublikowanego raportu Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, do którego dotarł serwis internetowy tvp.info. To prawie dwa razy więcej niż na początku transformacji ustrojowej i mniej, niż wynosi średnia europejska.
|
| Gwałciciel zatrzymany po prawie siedmiu latach |
|
Policjanci z gdyńskiej komendy zatrzymali 25-letniego mieszkańca Gdyni. Mężczyzna jest podejrzany o to, że w godzinach popołudniowych 16 czerwca 2002 roku, na drodze polnej prowadzącej do ulicy Puckiej w Gdyni dokonał rozboju przy użyciu noża i zgwałcił ze szczególnym okrucieństwem 22-letnią kobietę.
|
| Sejm: Nie będzie nowelizacji ustawy o CBA |
|
Sejm odrzucił dziś w pierwszym czytaniu projekt nowelizacji ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
|