Jerzy Topolski
Z Wikipedii
Jerzy Topolski (ur. 20 września 1928 w Poznaniu , podsłuchy zm. 21 grudnia 1998 tamże) – polski historyk , działki w szczawnicy specjalizujący się w zakresie historii społeczno-gospodarczej oraz metodologii historii . Uznawany za najwybitniejszego polskiego metodologa historii swoich czasów, szkoły policealne twórca poznańskiego ośrodka metodologicznego.
W okresie okupacji niemieckiej, sypialnie wywieziony wraz z rodziną z Gniezna do Piotrkowa Trybunalskiego, depilacja laserowa ukończył szkołę powszechną oraz dwuletnią Szkołę Handlową (jedyną dopuszczalną w Generalnej Guberni formę szkolnictwa ponadpodstawowego). Zaraz po powrocie do Gniezna w 1945 r. złożył egzaminy i tym samym uzyskał maturę. W latach 1946 - 1950 studiował na Uniwersytecie Poznańskim , suknie ślubne a w 1951 r. uzyskał stopień doktora nauk historycznych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika , pozycjonowanie i optymalizacja na podstawie rozprawy o rozwoju latyfundium arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.Po krótkim okresie pracy jako asystent w Katedrze Historii Państwa i Prawa Polskiego, fotele z masażem w 1951 r. uzyskał aspiranturę w partyjnym Instytucie Kształcenia Kadr naukowych. W 1955 r. uzyskał istniejący krótko w okresie stalinowskim tytuł kandydata nauk (później uznawany za równoważnik habilitacji) na podstawie rozprawy Położenie i walka klasowa chłopów w XVIII wieku w dobrach arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. W 1956 r. uzyskał etat docenta w Instytucie Historii PAN, monitoring a w marcu 1959 r. podjął równoległą pracę na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. W 1962 r. definitywnie zdecydował się na pracę w Instytucie Historii UAM. Profesorem nadzwyczajnym został w 1961 , stoły a zwyczajnym w 1968 r. Od 1971 r. był członkiem-korespondentem, sypialnie a od 1977 r. członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk . Od 1984 r. przez kilka lat przewodniczył Komitetowi Nauk Historycznych PAN.
Cały okres swej kariery zawodowej związał z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu , szczawnica gdzie w latach 1968-1981 był wicedyrektorem, kamery a 1981 - 1987 dyrektorem Instytutu Historii. Wykładał także na uniwersytetach w Belgii , szczawnica Francji , soczewki kontaktowe Hiszpanii , łóżka Holandii , 436xayyal8 Niemczech , Zakopane apartamenty Włoszech , Kanadzie i Stanach Zjednoczonych .
Zajmował się historią nowożytną Polski i Europy , historią historiografii oraz teorią i metodologią historii. Członek i współzałożyciel (razem z Leszkiem Nowakiem i Jerzym Kmitą ) tzw. poznańskiej szkoły metodologicznej . Stworzył podstawy nowej metodologii historii, odwołującej się do marksizmu , ale otwartej również na inne współczesna nurty europejskie (odrzucenie dogmatycznego marksizmu). Z tego powodu uznawany nieraz w ZSRR lub w NRD za "rewizjonistę", druk jego publikacji w części krajów socjalistycznych bywał utrudniony (m.in. nie doszło do radzieckiego wydania Metodologii historii). Do powszechnego obiegu naukowego weszło wiele pojęć stworzonych przez Topolskiego, np. "wiedza pozaźródłowa". W późniejszym okresie dowodził, że poznanie historyczne dokonuje się w trzech perspektywach: ontologicznej, metodologicznej i aksjologicznej. Do końca życia był markskistą, jednakże z czasem coraz bardziej zdystansowanym.
Aktywnie działał w PZPR, był człowiekiem o przekonaniach silnie lewicowych. W codziennej pracy miał jednak opinię człowieka oceniającego naukowców ze względu na ich rzetelność, bez brania pod uwagę ich poglądów i przynależności politycznej. W okresie PRL-u zdarzało mu się też bronić pracowników naukowych przed nadużyciami władzy.
Żona: Maria Danuta Łabędzka-Topolska, a także przez okres 4 lat: Zofia Kulejewska (obecnie emerytowany profesor Wydziału Prawa Uniwersytetu Szczecińskiego)
W dorobku Topolskiego znajduje się łącznie ponad 1000 pozycji bibliograficznych, w tym około 30 książek oraz kilkaset artykułów, w tym wiele przetłumaczonych na języki obce i wydane zagranicą. Jego zainteresowania twórcze obejmowały następujące nurty: problematyka społeczno-gospodarcza, regionalistyka, syntezy i podręczniki, metodologia historii oraz historia historiografii.
Pochowany został w alei zasłużonych na Cmentarzu Komunalnym nr 1 (Miłostowo) w Poznaniu.
[ edytuj ] Prace
- Rozwój latyfundium arcybiskupstwa gnieźnieńskiego od XV do XVIII w., 1955
- Położenie i walka klasowa chłopów w XVIII w. w dobrach arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, 1956
- O wyjaśnianiu przyczynowym historii, 1957
- Gospodarstwa wiejskie w dobrach arcybiskupa gnieźnieńskiego od XVI do XVIII w., 1958
- Studia z metodologii historii, 1960
- Narodziny kapitalizmu w Europie XIV-XVII wieku, Warszawa 1965 (I wyd.), Warszawa 1987 (II wyd.), Poznań 2003 (III wyd.)
- Inspiracje myśli leninowskiej w historiografii, 1970
- O dochodzeniu do prawdy w historii, 1971
- Świat bez historii, Warszawa 1972 ;
- Metodologia historii, 1973
- Wielkopolska poprzez wieki, 1973
- Poznań. Zarys dziejów, 1973
- Gospodarka polska a europejska w XVI a XVIII w., 1977
- Marksizm i historia, 1977
- Rozumienie historii, 1978
- Gniezno - zarys dziejów, 1979
- Nowe idee współczesnej historiografii, 1980
- (red.) Świadomość historyczna Polaków: problemy i metody badawcze, Łódź 1981 ;
- Prawda i model w historiografii, Łódź 1982 ;
- Teoria wiedzy historycznej, 1983
- (red.) Kierunki rozwoju Polski po drugiej wojnie światowej, 1987
- Historia i życie, Lublin 1988 ;
- (red.) Dzieje Poznania, tom I cz. 1 i 2 Poznań-Warszawa 1988 , tom II cz. 1 Warszawa-Poznań 1994 , tom II cz. 2 Warszawa-Poznań 1998
- (red.) Narration and explanation : contributions to the methodology of the historical research, Amsterdam 1990 ;
- Wolność i przymus w tworzeniu historii, Warszawa 1990 ;
- (red.) Ideologie, poglądy, mity w dziejach Polski i Europy XIX i XX wieku: studia historyczne, Poznań 1991 (wraz z Witoldem Molikiem i Krzysztofem Makowskim);
- Historia Polski od czasów najdawniejszych do 1990, 1992
- (red.) Historiography between modernism and postmodernism: contributions to the methodology of the historical research, Amsterdam 1994 ;
- Polska XX wieku, 1994
- (red.) Studia nad świadomością historyczną Polaków, Poznań 1994
- (red.) Żydzi w Wielkopolsce na przestrzeni dziejów, Poznań 1995 (wraz z Krzysztofem Modelskim).
- Trudny Lot Orła Białego 1997
- Od Achillesa do Béatrice de Planissolles. Zarys historii historiografii, 1998 .
- Dzieje Poznania, t. II, cz. I: Lata 1793-1918. Red. Jerzy Topolski i Lech Trzeciakowski (Poznań 1994).
- Dzieje Poznania, t. II, cz. II: Lata 1918-1945. Red. Jerzy Topolski i Lech Trzeciakowski (Poznań 1998).
[ edytuj ] Bibliografia
- Jerzy Maternicki , Wspomnienie o Jerzym Topolskim (1928-1998), "Przegląd Humanistyczny", 1999, z. 5, s. 95-102.
| Poprzednik Czesław Łuczak |
Dyrektor Instytutu Historii UAM 1981 - 1987 |
Następca Czesław Łuczak |
| Boni w Sejmie o solidarności pokoleń |
|
Szef doradców premiera Michał Boni powiedział, że rządowi zależy na stworzeniu jak najlepszych warunków dla wzrostu dzietności, opieki nad dziećmi, nauki, wchodzenia na rynek pracy oraz funkcjonowania na rynku pracy osób powyżej 50. roku życia.
|
| Premier Azarow poświęcił gabinet po Julii Tymoszenko |
|
Nowy premier Ukrainy Mykoła Azarow ujawnił, że przed objęciem gabinetu po swej poprzedniczce Julii Tymoszenko poprosił księdza o poświęcenie pomieszczania.
|
| "Rzeczpospolita" ma przeprosić wiceszefa ABW |
|
Naczelny "Rzeczpospolitej" ma przeprosić wiceszefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Jacka Mąkę za naruszenie jego dóbr osobistych w nierzetelnym artykule; nie musi zaś wpłacać 60 tys. zł na cel charytatywny - orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie.
|
| Izraelskie samoloty nad Budapesztem |
|
Dwa izraelskie samoloty wojskowe, które w środę przeleciały na niskiej wysokości nad Budapesztem, nie mają nic wspólnego z zabójstwem obywatela Syrii w tym mieście tego samego dnia - zapewnił rzecznik rządu Domokos Szollar.
|
| Prezydent broni tradycji, ale jest mało dynamiczny |
|
W ocenie zdecydowanej większości Polaków (74 proc.) największym atutem Lecha Kaczyńskiego jest przywiązanie do tradycji i wartości narodowych. Badani krytycznie oceniają jednak dynamizm i energiczność działania prezydenta - wynika z badania CBOS.
|