Jazz
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2010-03. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym , podsłuchy należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Jazz | |
| Pochodzenie | blues , działki w szczawnicy folk , szkoły policealne marsz , sypialnie ragtime |
| Czas i miejsce powstania | początek 1910, depilacja laserowa Nowy Orlean |
| Instrumenty | saksofon , suknie ślubne trąbka , pozycjonowanie i optymalizacja puzon , fotele z masażem klarnet , monitoring skrzypce , stoły pianino , sypialnie gitara , szczawnica kontrabas , kamery perkusja , szczawnica śpiew |
| Największa popularność | 1920 - 1960 |
| Podgatunki | |
| asian american jazz , soczewki kontaktowe jazz awangardowy , łóżka bebop , 436xayyal8 big band , Zakopane apartamenty chamber jazz , cool jazz , Ska-jazz , free jazz , gypsy jazz , latin jazz , mainstream jazz , mini-jazz , modal jazz , m-base , neo-bop , orkiestralny jazz , post-bop , stride , swing , trad jazz , third stream , wokaliza | |
Jazz – gatunek muzyczny , który powstał w początkach XX wieku na południu Stanów Zjednoczonych w Nowym Orleanie jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej. Stanowi połączenie muzyki ludowej , artystycznej i rozrywkowej .
Jazz charakteryzuje się rytmem synkopowanym , a także dużą dowolnością interpretacyjną i aranżacyjną oraz tendencją do improwizacji . Miało to związek z faktem, iż pierwszymi twórcami tego gatunku byli przeważnie nie znający nut potomkowie niewolników .
Według niektórych muzykologów jazz jest raczej formą interpretacji niż stylem muzycznym.
Spis treści |
[ edytuj ] Charakterystyka gatunku
James Lincoln Collier wyróżnia trzy podstawowe atrybuty jazzu: swing, funkcję ekstatyczną i kod indywidualny.
Swing to w ujęciu Colliera wywodząca się z praktyki czarnych muzyków istota rytmiki jazzowej, polegająca na specyficznej lekkości i sprężystości rytmu. W aspekcie technicznym polega na podziale taktu na nierówne, niemożliwe do zapisu muzycznego jednostki rytmiczne, okazjonalnym stosowaniu vibrato , urozmaiceniu linii melodycznej akcentami rytmicznymi i częstych zmianach dynamiki, wywołującej efekt specyficznej „mowy” instrumentów.
Funkcja ekstatyczna jazzu wywodzi się z religijnego charakteru zachodnioafrykańskich tańców obrzędowych i zaznacza się w jazzie przede wszystkim w trakcie tzw. jam sessions , improwizowanych koncertów. Improwizacja i wzajemna inspiracja muzyków prowadzi do czynnego zaangażowania słuchaczy, wyrażającego się w aplauzie, okrzykach, oklaskach itp.
Kod indywidualny jazzu to identyfikujący wykonawcę sposób komunikacji między nim a słuchaczem, przejawiający się w kreacji melodii, vibrato, ostrości i zmianach natężenia dźwięku, zaniku dźwięku itp.
[ edytuj ] Historia
[ edytuj ] Korzenie jazzu
Jazz powstał na drodze złożonego, wielofazowego procesu, w którym można wyróżnić etap rozwoju afrykańskiej muzyki ludowej i inkorporacji do niej elementów muzyki amerykańsko-europejskiej, wyodrębniania się gatunków muzycznych stanowiących źródła jazzu ( negro spirituals , plantation songs , blues , ragtime ) oraz krystalizowanie się nowego nurtu muzycznego w końcu wieku XIX.
Ludność murzyńska była sprowadzona do Ameryki Północnej już w wieku XVI i XVII – jej muzyka towarzyszyła ekstatycznym obrzędom, tańcom, zajęciom codziennym. Ze względu na warunki życia i korzenie instrumentarium tej muzyki było proste, miała ona przede wszystkim charakter wokalny (często posługująca się falsetem ), o nieskomplikowanej melodyce. Powszechnie stosowana w niej była heterofonia . Forma wykonawcza to często tzw. call-and-response – zawołanie lub pytanie głosu solowego i odpowiedź chóru .
Na pieśni murzyńskie tego okresu wywierała też duży wpływ hymnodia protestancka , a w niektórych rejonach muzyka francuska i hiszpańska. Wpływy muzyki protestanckiej to przede wszystkim hymny i psalmy , zawarte w śpiewnikach tekstowych lub zawierających też melodie opracowane na wiele głosów, np. The Bay Psalm Book (Cambridge, Mass., 1640) czy XVIII-wieczne hymny T. Buttsa, J. Cennika, J. Newtona, I. Wattsa, G. Whitefielda i J. i Ch. Wesleyów.
W wieku XIX z tej syntezy w muzyce czarnej ludności Stanów Zjednoczonych wyklarowały się nowe style i gatunki muzyczne, kluczowe dla genezy jazzu: white spirituals , obejmujące religious ballads, folk-hymns i revival spirituals oraz negro spirituals , obejmujące ring-shout, song-sermons, jubilee, spiritual mellows i gospel songs, które razem z plantation songs weszły w skład kultury tak czarnych, jak i białych Południa.
Kolejne gatunki to trudne do zdefiniowania blues i ragtime . Ragtime powstał jako przeniesienie na fortepian stylu gry na banjo , charakteryzuje się rytmem krzyżującym się lub synkopowanym, może być zapisywany nutowo. Blues charakteryzuje się nastrojowością, wywodzącą się ze spirituals oraz zawołań i zawodzeń (moans, field hollers).
W wieku XIX blues miał formę 12-taktową, po 1900 zyskał dużą popularność w rejonie Nowego Orleanu i Delty w stanie Missisipi. Do znanych śpiewaków bluesowych należą m.in. Blind Lemon Jefferson , Charlie Patton , John Lee Hooker , Muddy Waters , a śpiewaczek np. Gertrude „Ma” Rainey . W latach 20. blues uzyskał klasyczną formę instrumentalną boogie-woogie , spopularyzowaną zwłaszcza przez kompozytora Saint Louis Blues W. C. Handy’ego .
[ edytuj ] Rozwój jazzu
Początkowa faza rozwoju jazzu wiąże się z Nowym Orleanem, miastem o bogatej tradycji muzycznej. Stamtąd pochodził jeden z najbardziej rozpoznawalnych muzyków tego gatunku, który upowszechnił jazz na całym świecie: wokalista i trębacz Louis Armstrong . Znaczenie dla rozwoju jazzu ma jednak także muzyka z Delty w stanie Missisipi.
Można wyróżnić kilka podstawowych okresów stylistycznych w historii jazzu: dixieland (ok. 1910), jazz chicagowski (lata 20.), swing (lata 30.), bebop (lata 40.), cool-jazz i hard bop (lata 50.), free jazz (lata 60.). W obrębie tych przemian stylowych nastąpiło przejście od polifonii (jazz nowoorleański, dixieland, jazz chicagowski) poprzez jazz symfoniczny i jazz big bandów po okres eksperymentów muzycznych, modalizmu i jazz rocka .
[ edytuj ] Jazz w Polsce
Wczesna historia jazzu w Polsce to lata 20. (kiedy istniały swingujące zespoły muzyczne) i 30. (istniał wtedy Jazz Club YMCA, muzykę jazzową popularyzowało radio). Pod koniec lat 30. pojawiła się w Polsce swingowa faza jazzu, reprezentowana przez Henryka Warsa , braci A. i H. Goldów, Jerzego Petersburskiego , Szymona Kataszkę , Adiego Rosnera i Zygmunta Karasińskiego .
W okresie stalinizmu jazz był zakazany. Po roku 1956 pojawiły się festiwale jazzowe (w 1956 Międzynarodowy Festiwal Jazzowy w Sopocie , w 1958 Jazz Jamboree ). Nastąpiło wtedy szybkie przejście od jazzu tradycyjnego do jazzu współczesnego. Pojawił się też paralelizm rozwoju do prądów amerykańskich i europejskich. Powstało „ Polskie Stowarzyszenie Jazzowe ” (w skrócie PSJ) wydające płyty wykonawców tego gatunku.
[ edytuj ] Wpływ
Jazz inspirował w latach 20. i 30. wielu kompozytorów europejskich, m.in. Dariusa Milhauda , Maurice’a Ravela i Igora Strawińskiego . Zaznaczył się także w rytmice wiersza pozostającego w kontakcie ze Strawińskim T.S. Eliota . Pod koniec lat 50. wystąpiła fala zbliżenia między jazzem a muzyką poważną, określana jako „trzeci nurt” – należeli do niego Gunther Schuller , Karlheinz Stockhausen , Ornette Coleman , John Coltrane i Albert Ayler .
W Polsce jazzem inspirował się np. Bogusław Schäffer .
Z kręgów jazzu wywodzi się określenie All Stars („same gwiazdy”).
[ edytuj ] Główne style jazzowe
[ edytuj ] Big band jazz i swing
- Ballroom dance
- Big band
- Mainstream
- Brytyjskie jazzowe zespoły taneczne (Britsh dance bands)
- Jazz kontynentalny (Continental jazz)
- Jazzowe zespoły taneczne (Balroom dance)
- Eksperymentalny big band (Experimental big band)
- Jive
- Nowoczesny big band (modern big band)
- Orkiestralny jazz (Orchestral jazz)
- Big band progresywny (Progressive big band)
- Jazz progresywny (Progressive jazz)
- Swing retro (Retro swing)
- Society dance band
- Sweet bands
- Swing
[ edytuj ] Bop
[ edytuj ] Hard bop
- Standardy hard bop (Hard bop standards)
- Hard bop
- Modal jazz
- Neo-bop
- Post-bop
[ edytuj ] Cool
- Cool jazz (Cool)
- Jazz Zachodniego Wybrzeża (West Coast jazz)
[ edytuj ] Free jazz
- Jazz awangardowy (Avant-garde jazz)
- Early creative
- Free funk
- Free jazz
- M-Base
- Modern creative
- Modern free
- Third stream
[ edytuj ] Fusion jazz
- Jazz fusion
- Współczesny jazz (Contemporary jazz)
- Crossover jazz
- Free funk
- Jazz-pop
- Jazz-rock
- Jazz Metal
- Jazz-hop
- Smooth jazz
- Latin jazz
- World fusion
[ edytuj ] Jazz nowoorleański i klasyczny
- Boogie-woogie
- Classic jazz
- Dixieland
- Dixieland revival
- Mainstream jazz
- New Orleans brass bands
- New Orleans jazz (jazz nowoorleański)
- Novelty ragtime
- Ragtime
- Stride
- Trad jazz
[ edytuj ] Soul jazz i groove
[ edytuj ] Style pokrewne
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
| Irlandia: Polacy chcą przeczekać recesję |
|
Mimo recesji polscy imigranci w Irlandii nie siedzą na walizkach. Nowo przyjezdnych jest zdecydowanie mniej, ale ci, którzy się tu zadomowili, korzystają z nabytych praw socjalnych i wtapiają się w społeczeństwo niepostrzeżenie dla samych siebie.
|
| Złodzieje napisu z Auschwitz usłyszeli wyrok |
|
Krakowski sąd skazał dziś trzech mężczyzn, oskarżonych o kradzież napisu z muzeum w Auschwitz, na kary od półtora roku do 2 lat i 6 miesięcy więzienia oraz nawiązki po 10 tys. zł. Na wniosek oskarżonych, którzy przyznali się do winy, wyrok zapadł bez przeprowadzania przewodu sądowego.
|
| Ziobro: Nie było nacisków, ale ciężka praca |
|
Były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro (PiS) powiedział dziś przed komisją śledczą ds. nacisków, że jego działania w sprawie afery gruntowej, dotyczącej korupcji w ministerstwie rolnictwa, były "rzetelne i uczciwe".
|
| Krugman: To Ameryka trzyma Chiny w garści |
|
Napięcie wokół chińskiej polityki gospodarczej narasta - i nie bez przyczyny: praktyka zaniżania wartości renminbi (oficjalna nazwa juana - przyp. tłum.) w znaczący sposób spowalnia proces wychodzenia światowej gospodarki z recesji. Coś trzeba z tym zrobić.
|
| Ugoda Kwaśniewskiego z "Wprost". Po 5 latach |
|
Nowy wydawca tygodnika "Wprost" i były prezydent Aleksander Kwaśniewski zawarli ugodę w trwającym 5 lat procesie cywilnym dotyczącym wypowiedzi Kwaśniewskiego, który po jednej z publikacji tygodnika nazwał go w TVP "ubecką gazetą".
|