Encyklopedia
 |
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi . Należy w nim poprawić/wykonać działania: zweryfikować treść i dodać źródła . Dokładniejsze informacje o tym, działki w szczawnicy co należy poprawić, szkoły policealne być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu . Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Encyklopedia ( łac. encyclopaedia z gr . suknie ślubne Athena Unicode, stoły New Athena Unicode, pozycjonowanie i optymalizacja Gentium, szczawnica Palatino Linotype, sypialnie Galatia SIL, fotele z masażem Arial Unicode MS, monitoring Lucida Sans Unicode, kamery Code2000;" xml:lang="grc">ἐνκύκλιos, szczawnica enkýklios – "tworzący krąg" + gr . soczewki kontaktowe Athena Unicode, łóżka New Athena Unicode, Zakopane apartamenty Gentium, Palatino Linotype, Galatia SIL, Arial Unicode MS, Lucida Sans Unicode, Code2000;" xml:lang="grc">παιδεία, paideía – "wykształcenie") – kompendium ludzkiej wiedzy zapisane w formie zbioru haseł (słów kluczowych) z wyjaśnieniem ich znaczenia. Hasła są ułożone w pewnym logicznym porządku, zazwyczaj alfabetycznym , dzięki czemu możliwe jest szybkie odnalezienie właściwej informacji.
Encyklopedia może być powszechna, tj. starająca się ująć całą ludzką wiedzę (taka jak np. Wielka encyklopedia powszechna PWN ), lub może być encyklopedią specjalistyczną z danej dziedziny (np. Encyklopedia Odkryć i Wynalazków PWN).
Spis treści |
[ edytuj ] Historia
Często przyjmuje się, że pomysł księgi składającej się z alfabetycznie ułożonej listy haseł wraz z wyczerpującym wyjaśnieniem ich znaczenia pochodzi od Johna Harrisa , który w 1704 roku opublikował swój Lexicon technicum, aczkolwiek terminu encyklopedia w znaczeniu "całokształt wiedzy" użył po raz pierwszy w 1532 roku François Rabelais . W tytule dzieła encyklopedia pojawiła się w 1559 r. w pracy humanisty chorwackiego Pavao Skalicia (Encyclopaediae seu orbis disciplinarum tam sacrarum quam profanarum epistemon).
Prace mające charakter encyklopedyczny pojawiły się już dwa tysiące lat temu i powstawały w następnych wiekach:
- Marek Terencjusz Warron – Disciplinarum libri IX (ok. 50 p.n.e. )
- Pliniusz Starszy – Historia naturalna (Historia naturalis) ( I w. )
- Panorama cesarska (皇覽 Huanglan) ( Chiny , ok. 220 )
- Izydor z Sewilli – Etymologiarum seu originum libri XX (początek VII w. )
- Al-Dżahiz – Księga zwierząt (Kitab al-chajwan) (kraje arabskie, IX w. )
- Semadewa (Indie, XII w. )
- Hemadri (Indie, XIII w. )
- Wincenty z Beauvais – Zwierciadło większe (Speculum maius) (ok. 1240 )
- Brunetto Latini – Skarbiec wiedzy (Li livres dou Tresor) (ok. 1265 )
[ edytuj ] Znane encyklopedie
Pierwszą encyklopedią powszechną była francuska Encyclopédie , której edytorami byli Jean d'Alembert i Denis Diderot . Encyklopedia ta została ukończona w 1772 roku. Liczyła ona 28 tomów , 71818 artykułów i 2885 ilustracji. Jej współautorzy są często nazywani kręgiem francuskich encyklopedystów, z których wielu zostało później współorganizatorami Wielkiej Rewolucji Francuskiej .
Równolegle z encyklopedią francuską, zaczęła powstawać Encyclopaedia Britannica , której pierwsze trzytomowe wydanie opublikowano w latach 1768 - 1771 . Obecnie Encyclopaedia Britannica jest największym na świecie tego rodzaju wydawnictwem . Liczy ona obecnie 32 tomy (12 Micropaedii, 17 Macropaedii, 2 Indeksu i 1 Propaedii) i ponad 65 000 artykułów zawierających ok. 44 000 000 słów.
W niemieckim obszarze językowym dużym uznaniem cieszą się wydawnictwa encyklopedyczne Brockhaus .
W Polsce dominującą pozycję na rynku wydawnictw encyklopedycznych od dziesięcioleci zajmuje PWN.
[ edytuj ] Encyklopedie elektroniczne
Encyklopedia jest bardzo wygodną formą wiedzy do zaimplementowania jej w formie elektronicznej. W związku z tym, olbrzymia większość wydawnictw encyklopedycznych przechodzi powoli z wersji papierowych na wersje rozprowadzane na płytach CD-ROM lub innych tego rodzaju nośnikach . Dodatkową zaletą takiej formy rozprowadzania jest możliwość dodawania do haseł plików multimedialnych , które nie mogłyby się znaleźć w papierowej wersji.
Elektroniczne wersje encyklopedii nie muszą już w zasadzie posiadać alfabetycznego układu haseł. Hasła wyszukuje się w nich zwykle przez rozmaite automatyczne systemy wyszukiwawcze, w których można często stosować zaawansowane metody wyszukiwania za pomocą rozbudowanych wyrażeń (np. koniunkcji lub alternatywy wyrazów kluczowych). Przeszukiwanie takich encyklopedii ułatwia mechanizm hipertekstu , łączący pokrewne treściowo hasła.
Bardzo obszerną paletę elektronicznych wydawnictw encyklopedycznych, ogólnych i specjalistycznych, publikuje PWN – dzięki szybko rosnącej liczbie komputerów i niskich cenach tego rodzaju wydawnictw publikacje encyklopedyczne stają się powszechnie dostępne. Dużą popularnością cieszy się też wydawana przez Optimus Pascal Multimedia encyklopedia WIEM .
Największą encyklopedią elektroniczną na świecie pod względem liczby haseł jest anglojęzyczna wersja Wikipedii [1] [2] [3] . Natomiast liczącą najwięcej haseł encyklopedią elektroniczną w języku polskim jest polskojęzyczna Wikipedia [4] .
Przypisy
[ edytuj ] Zobacz też
| Donald Tusk w Indiach i Wietnamie |
|
Premier Donald Tusk rozpoczął dziś pięciodniową wizytę w Indiach i Wietnamie. Pierwszym etapem podróży jest miasto Bangalur, nazywane indyjską doliną krzemową. Szef rządu będzie zachęcał azjatyckich przedsiębiorców do inwestowania w Polsce.
|
| Migalski zapewnia: Nadal wierzę w prezesa PiS |
|
Wciąż wierzę w Jarosława Kaczyńskiego, jako tego jedynego, który może skończyć gnuśne rządy PO - mówi w Kontrwywiadzie RMF FM Marek Migalski.
|
| Polska ratuje Tomka. Oby się udało |
|
Przyznaję się od razu - od kilkunastu dni zaczynam codzienną porcję wiadomości od sprawdzania informacji o sześcioletnim Tomku. Tym, który zatruł się muchomorem i miał przeszczepioną wątrobę. Cieszą mnie wieści, że jego stan się poprawia; dołują, że jest gorzej. Zaciskam zęby, gdy czytam, że znów jest w śpiączce, że ma otwartą jamę brzuszną, że wylała mu się żółć. To dziecko bardzo cierpi, więc szepczę do klawiatury "trzymaj się Tomku, będzie dobrze".
|
| Eksperci: List Kaczyńskiego zapowiedzią większej kontroli w PiS |
|
Politolog Kazimierz Kik i socjolog Andrzej Rychard, z którymi w niedzielę rozmawiała PAP, oceniają, że list Jarosława Kaczyńskiego do działaczy partii jest zapowiedzią zwiększonej kontroli w PiS i powrotu do strategii sprzed wyborów prezydenckich.
|
| Niemcy: Elektrownie atomowe będą pracować dłużej |
|
Politycy rządzącej w Niemczech centroprawicowej koalicji osiągnęli porozumienie w, wywołującej wiele kontrowersji, sprawie przedłużenia okresu funkcjonowania elektrowni atomowych oraz obciążenia przedsiębiorstw energetycznych dodatkowym podatkiem - poinformowała w niedzielę anonimowa osobistość oficjalna.
|