Elektorzy Rzeszy
Z Wikipedii
Elektorzy Rzeszy, podsłuchy elektorzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego , działki w szczawnicy ( łac. electores - wyborcy; niem. Kurfürsten - od staroniemieckiego słowa kuri - wybór) - książęta Rzeszy uprawnieni do udziału w elekcji króla rzymskiego (niemieckiego) i cesarza rzymsko-niemieckiego .
[ edytuj ] Historia
Początkowo, depilacja laserowa we wczesnym średniowieczu, suknie ślubne króla niemieckiego wybierał w teorii cały lud, pozycjonowanie i optymalizacja to jest plemiona niemieckie. W praktyce wiec ludowy kierował się sugestią książąt plemiennych i dygnitarzy cieszących się autorytetem, fotele z masażem stąd szybko elekcje zamieniły się w zjazdy książąt. W XII - XIII w. decydowali już tylko książęta o największym prestiżu, monitoring a pozostali zatwierdzali ich uchwały automatycznie i stało się to swoistym precedensem. Z czasem skład kolegium elektorskiego uległ formalizacji. Już w 1212 r. cesarz Fryderyk II Hohenstauf potwierdził uprawnienia elektorskie królów Czech (König von Böhmen) (choć były one czasem kwestionowane jeszcze potem). Po zamieszaniu wokół wyboru następcy cesarza Henryka VI ( 1190 - 1197 ) papież Innocenty III rozstrzygnął w 1198 r., stoły że do ważnego wyboru monarchy konieczne są głosy trzech nadreńskich arcybiskupów z byłych terenów frankijskich ( Moguncja , sypialnie Trewir , szczawnica Kolonia ) oraz nadreńskiego hrabiego palatyńskiego (Pfalzgraf bei Rhein). Do nich doszli po roku 1220 : książę saksoński (Herzog von Sachsen), kamery margrabia brandenburski (Markgraf von Brandenburg) i, szczawnica odtąd na stałe, soczewki kontaktowe król czeski. Prawdopodobnie w 1257 r. (w okresie Wielkiego Bezkrólewia ) sformowało się kolegium elektorów w stale powtarzalnym składzie.
Podczas obrad zjazdu w Rhense w 1338 roku elektorzy ogłosili, łóżka że mają pełne i wyłączne prawo do wyboru króla, 436xayyal8 niezależne od innych monarchów czy papieża .
Instytucja elektora została utworzona formalnie w 1356 roku na mocy Złotej Bulli , Zakopane apartamenty wystawionej przez cesarza Karola IV , a regulującej sporne kwestie ustroju politycznego Niemiec , w tym zasad wyboru cesarza. Jej wydanie złagodziło każdorazowe wstrząsy towarzyszące wyborowi nowego króla niemieckiego. W praktyce Bulla potwierdzała istniejący od stu lat precedens.
Elekcji króla dokonywano większością głosów we Frankfurcie nad Menem i koronowano (przynajmniej do końca średniowiecza) w Akwizgranie . Elektorzy układali tekst kapitulacji wyborczej, czyli zbioru warunków, które musiał zaakceptować elekt.
Złota Bulla nadawała księstwom elektorskim i ich władcom liczne przywileje. Jednym z ważniejszych była ordynacja ich dóbr, co stanowiło o niepodzielności krajów elektorskich, a zapobiegało ich rozdrabnianiu (a w konsekwencji osłabianiu) i zwiększaniu liczby elektorów. Księstwom elektorskim nadano autonomię prawno-sądowniczą - ich poddani nie mogli odwoływać się od decyzji swoich książąt do cesarza i urzędów cesarskich. Elektorowie uzyskali też prawo majestatu - traktowano ich jak osoby rangi królewskiej. Elektorzy tworzyli odrębną kurię Sejmu Cesarstwa, mogli zbierać się z własnej inicjatywy (Sejm jako całość tylko z woli cesarza) i zgłaszać projekty ustaw podczas obrad Sejmu (poza nimi mógł to czynić wyłącznie cesarz). Cesarz musiał też konsultować z elektorami ważniejsze decyzje, w tym dotyczące ich kolegium. Przywileje te miały na celu zabezpieczenie elektorów przed ewentualnymi naciskami ze strony panującego cesarza w sprawie elekcji jego następcy, w praktyce dawały im dużą samodzielność i osłabiały przez to polityczną spójność Rzeszy Niemieckiej.
W siedemnastym stuleciu do kolegium włączeni zostali: książę bawarski (Herzog von Bayern) oraz książę brunszwicko - luneburski (Herzog von Braunschweig-Lüneburg).
W 1711 roku cesarz Karol VI Habsburg w swojej kapitulacji wyborczej musiał dać elektorom prawo do przeprowadzania elekcji następcy za życia aktualnego cesarza (tzw. electio vivente imperatore , dosł. za życia cesarza), ale bez konsultacji z nim.
[ edytuj ] Elektorzy
Początkowo, zgodnie z ustaleniami Złotej Bulli Karola IV w kolegium elektorskim zasiadali 3 duchowni:
- arcybiskup Moguncji , jednocześnie nominalny arcykanclerz Rzeszy;
- arcybiskup Kolonii , arcykanclerz Włoch ;
- arcybiskup Trewiru , arcykanclerz Burgundii ;
oraz 4 elektorzy świeccy:
- król czeski , arcypodczaszy Rzeszy;
- hrabia palatyn Palatynatu Reńskiego , arcystolnik Rzeszy;
- książę saski , arcymarszałek Rzeszy;
- margrabia brandenburski , arcykomornik Rzeszy;
W przypadku popełnienia przez jakiegoś elektora zbrodni felonii (zdrady), cesarz mógł przenieść jego godność na inny ród. Ponieważ w przypadku elektorów świeckich godności były silnie związane ze sprawującymi je tradycyjnie (a więc w praktyce dziedzicznie) rodami, najchętniej widziano przeniesienie na krewnego poprzedniego elektora. Na mocy Złotej Bulli cesarz mógł także, za zgodą pozostałych elektorów, tworzyć nowe elektoraty. Piastujący godność cesarską niemal zawsze Habsburgowie wykorzystywali tę możliwość do usuwania swoich politycznych przeciwników z wpływowego grona elektorskiego. Przypadki zmian w kurii miały miejsce kilkakrotnie:
- W 1547 roku cesarz Karol V Habsburg pokonał koalicję książąt protestanckich pod Mühlbergiem i pozbawił Jana Fryderyka z ernestyńskiej linii Wettynów godności elektorskiej oraz księstwa sasko-witteberskiego. Przeniósł je na Maurycego z linii albertyńskiej.
- W 1622 roku wojska cesarza Ferdynanda II pokonały siły książąt protestanckich pod Höchst . W jej następstwie w 1623 roku cesarz odebrał godność elektorską i Palatynat zbuntowanemu Fryderykowi V z dynastii Wittelsbachów i przekazał ją władcy bawarskiemu Maksymilianowi I reprezentującemu inną linię tego samego roku . W ten sposób do kurii elektorskiej weszli książęta Bawarii .
- W 1648 roku traktat westfalski zakończył wojnę trzydziestoletnią . Na mocy jego postanowień cesarz Ferdynand III Habsburg zgodził się zwrócić Palatynat Reński i godność elektorską synowi Fryderyka V, Karolowi Ludwikowi . Książę bawarski zatrzymał jednak status elektorski i tytuł arcystolnika. Dlatego palatyn uzyskał tytuł arcyskarbnika Rzeszy a liczebność kurii elektorskiej wzrosła do ośmiu.
- W 1692 roku cesarz Leopold I Habsburg obdarzył godnością elektorską i tytułem arcychorążego Rzeszy księcia Hanoweru (Brunszwiku-Lüneburga ) Ernesta Augusta z rodu Welfów . Liczebność kurii wzrosła tym samym do dziewięciu.
- W 1708 roku, podczas wojny o sukcesję hiszpańską , cesarz Józef I Habsburg odebrał godność elektorską księciu Bawarii Maksymilianowi II Emanuelowi . Elektor Palatynatu otrzymał na nowo tytuł arcycześnika, a tytuł arcyskarbnika został przekazany elektorowi Hanoweru Ernestowi Augustowi.
- Zgodnie z warunkami pokoju w Rastatt w 1714 roku cesarz Karol VI Habsburg przywrócił godność elektorską władcy Bawarii. Bawaria zatrzymuje tytuł arcycześnika, Palatynat arcyskarbnika, a Hanower arcychorążego.
- W 1777 roku zmarł bezdzietnie elektor bawarski Maksymilian III Józef a Bawarię zajął palatyn reński Karol IV Teodor . Cesarz Józef II Habsburg dążył do zajęcia Bawarii dla siebie, co wywołało bawarską wojnę sukcesyjną . Na mocy pokoju w Cieszynie w 1779 roku utrzymano unię palatynacko-bawarską. Liczebność kurii spadła znów do ośmiu członków (podwójny głos jednego elektora był nie do pomyślenia).
- Po klęsce cesarza Franciszka II w walce z Francją pod Hohenlinden ( 1800 r.) państwa niemieckie weszły w orbitę wpływów Napoleona Bonaparte . W 1803 roku Sejm Rzeszy podjął reformy zgodne z zamysłami tego ostatniego. Zlikwidowano elektoraty koloński i trewirski (księstwa arcybiskupie zostały zsekularyzowane ). Nowe godności elektorskie nadano księciu Wirtembergii Fryderykowi II , margrabiemu Badenii Karolowi Fryderykowi , landgrafowi Hesji-Kassel Wilhelmowi IX i wielki książę Salzburga Ferdynand I .
- W 1805 roku Napoleon pokonał Austriaków i Rosjan w pod Austerlitz . Na mocy pokoju w Preszburgu cesarz Franciszek II musiał odstąpić liczne terytoria Francji i Bawarii, ale otrzymał Salzburg . Ferdynand I otrzymał Wielkie Księstwo Würzburga i zachował tytuł elektorski.
- W 1806 roku większość książąt niemieckich zawiązało Związek Reński i poddało się protektoratowi Napoleona, ogłaszając jednocześnie secesję (wyjście) ze Świętego Cesarstwa Rzymskiego . Po tym fakcie, wskutek nacisków Francji, cesarz Franciszek II rozwiązał Cesarstwo a tytuły elektorskie straciły znaczenie.
Niektórzy elektorzy nie pogodzili się z upadkiem Rzeszy i nadal używali tytułów elektorskich (władcy Hesji aż do 1866 roku). Ostatni czterej wyznaczeni elektorzy nie zdążyli nigdy wziąć udziału w wyborach.
| Herb | Świecki tytuł | niem. | łac. | Herb Państwowy | elektor |
|---|---|---|---|---|---|
| Arcykanclerz Rzeszy | Erzamt | Archicancellarius per Germaniam |  |
arcybiskup Moguncji | |
| Arcykanclerz Włoch | Erzamt | Archicancellarius per Italiam |  |
arcybiskup Kolonii | |
| Arcykanclerz Burgundii | Erzamt | Archicancellarius per Galliam |  |
arcybiskup Trewiru | |
| Arcypodczaszy Rzeszy | Erzmundschenk | Archipincerna |  |
Król Czech | |
 |
Arcystolnik Rzeszy | Erztruchseß | Archidapifer |  |
Elektor Palatynatu Reńskiego do 1623, 1706-1714 |
 |
Elektor Bawarii 1623-1706, 1714-1806 | ||||
 |
Arcymarszałek Rzeszy | Erzmarschall | Archimarescallus |  |
Elektor Saksonii |
 |
Arcykomornik Rzeszy | Erzkämmerer | Archicamerarius |  |
Elektor Brandenburgii |
 |
Arcyskarbnik Rzeszy | Erzschatzmeister | Archithesaurarius | |
Elektor Palatynatu Reńskiego 1648-1706, 1714-1777 |
 |
Elektor Hanoweru 1706-1714, 1777-1806 | ||||
| Arcychorąży | Erzbannerträger | Archivexillarius | |
Elektor Hanoweru 1708-1710, 1715-1777 |
| Projekt: Od 2011 r. elektroniczne dowody osobiste |
|
Rząd przyjął projekt ustawy o nowych dowodach osobistych, zakładający, że od 2011 roku będziemy posługiwać się elektronicznym dokumentem tożsamości, a prawo do niego będzie przysługiwało Polakom już z chwilą urodzenia.
|
| Schetyna: Debata w niedzielę poza Sejmem |
|
Szef klubu PO Grzegorz Schetyna poinformował we wtorek, że debata prawyborcza między Bronisławem Komorowskim a Radosławem Sikorskim odbędzie się w niedzielę w Warszawie poza Sejmem.
|
| Bestia! Przypalał dziecko papierosem! |
|
Czteroletni Filip z Chełma był bity i przypalany na twarzy papierosem! Bezbronnego chłopca katował konkubent matki - Marcin R. Nie wiadomo przez jaki czas. Mężczyzna oraz matka chłopca usłyszeli już zarzuty prokuratorskie. Filipem opiekuje się babka. Dziecko jest wystraszone. Nie wiadomo, czy będzie w stanie komukolwiek zaufać.
|
| Książę Karol odwiedził Białowieżę. Bez Camilli |
|
Następca brytyjskiego tronu, książę Walii Karol odwiedził dziś Białowieżę (Podlaskie). Wbrew wcześniejszym planom księciu Karolowi podczas wizyty na Podlasiu nie towarzyszyła księżna Kornwalii Camilla Parker Bowles.
|
| Rząd Ukrainy: Żadnych sojuszów militarnych |
|
Ukraina nie będzie uczestnikiem żadnych sojuszów militarnych - uchwalenie ustawy tej treści znalazło się wśród celów programowych nowej ukraińskiej koalicji rządowej, kierowanej przez premiera Mykołę Azarowa.
|