Alaska
Z Wikipedii
| Alaska | |||||
|
|||||
| Przydomek: The Last Frontier Ostatnia rubież |
|||||
| Dewiza: North to the Future | |||||
 |
|||||
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
||||
| Stolica | Juneau | ||||
| Największe miasto | Anchorage | ||||
| Gubernator | Sean Parnell | ||||
| Język urzędowy | angielski | ||||
| Powierzchnia • ogółem |
na 1. miejscu 1 717 854 km² |
||||
| Populacja ( 2000 ) |
na 48. miejscu 626 932 |
||||
| Gęstość zaludnienia ( 2000 ) |
na 50. miejscu 0, szkoły policealne42 os./km² |
||||
| Wejście do Unii • kolejność |
49 |
||||
| Strefa czasowa | Alaska: UTC -9/-8 | ||||
| Szerokość geograficzna | 54°40'N do 71°50'N | ||||
| Długość geograficzna | 130°W do 173°E | ||||
| Szerokość Długość |
2380 km 1300 km |
||||
| ISO 3166-2 | US-AK | ||||
Alaska – stan USA w północno-zachodniej części Ameryki Północnej , sypialnie nie posiadający bezpośredniego połączenia lądowego z główną częścią Stanów Zjednoczonych. Graniczy od wschodu z Kanadą , depilacja laserowa a od zachodu przez Cieśninę Beringa z Rosją . Dominują góry i wyżyny; szczyt Mount McKinley (6194 m n.p.m. ) jest najwyższym punktem Ameryki Północnej ; liczne stożki wulkaniczne . Do terytorium należą też Aleuty . Ma największą powierzchnię i najmniejszą gęstość zaludnienia wśród stanów USA .
Spis treści |
[ edytuj ] Klimat
W części południowej – umiarkowany chłodny; na Dalekiej Północy – subpolarny; zakres zmian temperatury powietrza w ciągu roku: od -50 °C w zimie do 10 °C w lecie. Zima trwa 9 miesięcy, suknie ślubne jest więc długa i bardzo mroźna; w czasie jej trwania wieją silne wiatry osiągające prędkość do 100 km/h, pozycjonowanie i optymalizacja występują również burze śnieżne charakterystyczne dla strefy tundry.
[ edytuj ] Główne rzeki
[ edytuj ] Roślinność
W głębi lądu tajga i tundra , fotele z masażem w zasięgu oddziaływania Prądu Alaskańskiego iglaste lasy deszczowe strefy umiarkowanej .
[ edytuj ] Demografia
Alaska ma 609 050 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:
- język angielski - 87, monitoring01%, stoły
- języki eskimo-aleuckie - 4, sypialnie63%, szczawnica
- język hiszpański - 2, kamery54%, szczawnica
- język tagalog - 1, soczewki kontaktowe43%, łóżka
- język koreański - 0, 436xayyal896%, Zakopane apartamenty
- inne języki indiańskie - 0, 63% [1] .
[ edytuj ] Religia
- Chrześcijaństwo - 69, 0 %
- Protestantyzm (różne odłamy) - 47, 0 %
- Katolicyzm - 14, 0 %
-
- Prawosławie - 3, 0 %
- Inne wyznania chrześcijańskie - < 0, 5 %
- Inne wierzenia
- Pozostałe religie oraz ateiści - 28 %
-
Ta sekcja jest zalążkiem . Jeśli możesz, rozbuduj ją .
[ edytuj ] Geografia
Powierzchnia stanu górzysta. Na południu góry Alaska z najwyższym szczytem Ameryki Północnej – McKinley (6194 m n.p.m.), Góry Świętego Eliasza (Góra Św. Eliasza, 5489 m n.p.m.), Góry Wrangla (Mt Bona, 5044 m n.p.m.), na północy Góry Brooksa (Michelson, 2816 m n.p.m.). W środkowej części stanu płaskowyż rozcięty dolinami rzek. Wzdłuż wybrzeża niziny. Linia brzegowa bardzo dobrze rozwinięta. Liczne półwyspy (Alaska, Kenai) i przybrzeżne wyspy ( Aleuty , Archipelag Aleksandra , Kodiak , Nunivak , Wyspa Św. Wawrzyńca , Wyspy Pribyłowa ). Obszar aktywny sejsmicznie. Wiele szczytów gór to czynne (m.in. Pavlof, Iliamna) i wygasłe wulkany .
[ edytuj ] Główne miasta
[ edytuj ] Dewiza
"North to the Future" (Przez Północ do przyszłości)
[ edytuj ] Przydomek
"The Last Frontier" – Ostatnia granica
"The Great Land" – Wielki Stan
[ edytuj ] Symbole
[ edytuj ] Historia
- 1640 – odkrycie Alaski przez żeglarzy hiszpańskich.
- 1732 – okręt rosyjski wysłany przez dowódcę ekspedycji wojskowej Pawłeckiego z pochodzenia Polaka w czasie przejścia przez Cieśninę Beringa obserwuje brzeg Alaski, potwierdzając bliskość Azji i Ameryki.
- 1741 (15 i 16 lipca) – pierwsza morska ekspedycja naukowa pod dowództwem duńskiego badacza w służbie Rosji Vitusa Beringa i Rosjanina Aleksieja Czirkowa .
- 1784 – pierwsza kolonia założona przez rosyjskich handlarzy futer na wyspie Kodiak .
- 1799 – założenie przez Rosjan osady Sitka na Wyspie Baranowa , która od początku swojego istnienia aż do roku 1906 była stolicą Alaski.
- 1799 - 1867 – teren Alaski pod administracją Kompanii Rosyjsko-Amerykańskiej.
- 1867 ( 13 marca ) – sprzedaż Alaski przez cara Imperium Rosyjskiego Aleksandra II Stanom Zjednoczonym za 7 mln 200 tys. dolarów, co na ówczesne czasy nie było ceną zbyt wygórowaną; pierwszym amerykańskim administratorem Alaski został Polak, Włodzimierz Krzyżanowski .
- 1896 – George Carmack , Skookum Jim i Dawson Charlie odkryli złoto nad rzeką Klondike .
- 1897 – początek wielkiej " gorączki złota " wywołanej wiadomością o tonie złota przywiezionej na pokładzie parowca z Alaski do portu Seattle w stanie Waszyngton .
- 1912 – ustanowienie Terytorium Alaski.
- 1958 – największe zanotowane dotąd tsunami na świecie. Fala osiągnęła 524 m.
- 1959 ( 3 stycznia ) – wejście Alaski do Unii (jako 49 stanu).
[ edytuj ] Przemysł i bogactwa naturalne
Eksploatuje się ropę naftową (jedne z największych złóż na świecie), gaz ziemny , złoto , platynę , rudy miedzi , cyny , niklu , uranu . Zakłady przemysłu petrochemicznego, drzewnego, papierniczego. Rozwinięta hodowla reniferów , lisów , a także leśnictwo , myślistwo i rybołówstwo (połów łososi i śledzi ). Komunikacja gł. na południu stanu: samochodowa (fragment Drogi Panamerykańskiej – Alaska Highway), kolejowa, lotnicza. Liczne rurociągi. Główne porty morskie: Valdez , Seward , Sitka . Wojskowe bazy lotnicze.
[ edytuj ] Uniwersytety i wyższe uczelnie
[ edytuj ] Ciekawostki
- Alaska jest najsłabiej zaludnionym stanem USA. W latach 1940 - 1980 fala imigracyjna sprawiła, że liczba ludności Alaski wzrosła o 454%.
- 24 marca 1989 r. u wybrzeży stanu rozbił się tankowiec MT Exxon Valdez :
- do morza wylało się 41, 8 mln litrów ropy
- zanieczyszczeniu uległo 2080 km linii brzegowej
- olbrzymie straty ekologiczne (m.in. 5000 wydr morskich, kilkaset tysięcy ptaków)
- Alaska jest jedynym stanem Stanów Zjednoczonych Ameryki, który zamiast pobierać podatki, wypłaca mieszkańcom dywidendy pochodzące z opłat za wydobycie ropy naftowej (ostatnio ok. tysiąca dolarów rocznie na każdego mieszkańca).
- Alaska jest jednocześnie stanem wysuniętym najbardziej na północ, wschód oraz zachód Stanów Zjednoczonych . Największe wysunięcie na wschód oraz zachód jednocześnie spowodowane jest tym, że stan ten przecina południk 180 stopni.
- Na wyspie Kodiak znajduje się jeden z amerykańskich kosmodromów NASA, skąd startują sztuczne satelity Ziemi i sondy międzyplanetarne.
- Na Alasce znajduje się jedna z baz amerykańskiej "Tarczy Antyrakietowej".
- Na jednej z Wysp Aleuckich był jeden z amerykańskich poligonów atomowych.
- Każdego roku 18 października obchodzony jest Dzień Alaski.
- Gubernatorami Alaski, zanim została ona sprzedana Stanom Zjednoczonym, byli dwaj Polacy: Szymon Janowicz (w latach 1818 - 1820 ) oraz Stefan Wojewódzki ( 1854 - 1859 ).
[ edytuj ] Podział administracyjny
W przeciwieństwie do innych Stanów USA, Alaska jest podzielona na 11 obszarów (borough) i głównie niezamieszkane tereny pozostałe (Unorganized Borough), zarządzane centralnie. Dodatkowo, cały stan jest podzielony na 34 rejony (recording district) w celach hipoteczno-księgowych. Jest tu zaledwie jedno duże miasto i 3 mniejsze. Szereg pomniejszych osad także nazywanych jest miasteczkami (town), ale nie ma tu prawnej różnicy pomiędzy osadą, miastem, czy miasteczkiem.
[ edytuj ] Obszary
- Aleutians West
- Bethel
- Dillingham
- Nome
- Prince of Wales-Outer Ketchikan
- Skagway-Hoonah-Angoon
- Southeast Fairbanks
- Valdez-Cordova
- Wade Hampton
- Wrangell-Petersburg
- Yukon-Koyukuk
[ edytuj ] Miasta i miasteczka (osady)
- Aleutians East
- Anchorage
- Barrow
- Bristol Bay
- Denali
- Wrangell
- Fairbanks North Star
- Haines
- Juneau
- Kenai
- Ketchikan Gateway
- Kodiak Island
- Lake and Peninsula
- Matanuska-Susitna
- Nome
- North Slope
- Northwest Arctic
- Sitka
- Yakutat
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
[ edytuj ] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0, 5% ogółu ludności.
|
|||||||||||||
| Wałęsa: Z Kurtyką nie usiądę do stołu |
|
- Z Kurtyką nie usiądę do stołu - tak b. prezydent i historyczny przywódca Solidarności Lech Wałęsa odpowiedział na pytanie czy przyjmie zaproszenie IPN na obchody 30-lecia "S".
|
| Senatorowie za całkowitym zakazem palenia |
|
Senacka komisja zdrowia zarekomendowała w czwartek całkowity zakaz palenia m.in. w lokalach gastronomicznych i rozrywkowych. Tym samym komisja opowiedziała się przeciw wydzielaniu w nich sal dla palących.
|
| Nie będzie ekshumacji Pyjasa |
|
IPN uszanuje wolę rodziny Stanisława Pyjasa i nie zrobi niczego wbrew jej woli - poinformował rzecznik Instytutu, Andrzej Arseniuk. Media podały, że rodzina Pyjasa sprzeciwia się zaplanowanej przez IPN ekshumacji.
|
| Polski An-26 wylądował na zamarzniętym jeziorze |
|
Samolot An-26 polskiej firmy wylądował przymusowo na zamarzniętym jeziorze Ulemiste, gdy nie udała się próba lądowania na lotnisku w stolicy Estonii Tallinie. Ranny pilot trafił do szpitala. Pięć innych osób na pokładzie nie odniosło obrażeń.
|
| Rodzina Pyjasa nie chce ekshumacji |
|
Gdyby to od nas zależało, to nie byłoby ekshumacji ciała Staszka - powiedziała "Gazecie Wyborczej" Anna Wnętrzak, siostra Stanisława Pyjasa. Decyzję o ekshumacji ogłosił dziś na antenie RMF FM prezes Instytutu Pamięci Narodowej Janusz Kurtyka.
|