Adam Michnik
| Adam Michnik | |
 Adam Michnik, działki w szczawnicy Wrocław 2006 |
|
| Urodzony | 17 października 1946 Warszawa |
| Pseudonimy | Andrzej Zagozda |
| Zawód | historyk dziennikarz |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
Adam Michnik (ur. 17 października 1946 w Warszawie ) – polski historyk, szkoły policealne eseista i publicysta polityczny, crystal-vase redaktor naczelny " Gazety Wyborczej ".
W latach 1968–1989 jeden z głównych organizatorów nielegalnej, sypialnie demokratycznej opozycji w PRL , depilacja laserowa poseł na Sejm X kadencji . Laureat licznych wyróżnień, suknie ślubne m.in. kawaler Legii Honorowej .
Spis treści |
[ edytuj ] Życiorys
[ edytuj ] Rodzina
Pochodzi z rodziny przedwojennych działaczy komunistycznych żydowskiego pochodzenia. Jest synem Ozjasza Szechtera i Heleny Michnik . Ma dwóch przyrodnich braci: Stefana Michnika i nieżyjącego już Jerzego. Duża część jego rodziny (m.in. wszyscy dziadkowie) zginęła w Holocauście [1] [2] .
Ma syna Antoniego [3] .
[ edytuj ] Wykształcenie
W szkole podstawowej był aktywnym członkiem Hufca Walterowskiego ZHP , stoły prowadzonego przez Jacka Kuronia . W czasie nauki w liceum ogólnokształcącym ( VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Warszawie ), pozycjonowanie i optymalizacja po likwidacji Hufca Walterowskiego w 1961, szczawnica zaczął uczestniczyć w spotkaniach Klubu Krzywego Koła . Po zamknięciu go w 1962 założył wraz z kolegami, sypialnie a za namową Jana Józefa Lipskiego i pod protekcją Adama Schaffa , fotele z masażem dyskusyjny Klub Poszukiwaczy Sprzeczności . Rozczarowani rzeczywistością PRL młodzi ludzie dyskutowali w jego ramach nad sposobami jej naprawy, monitoring czytywali i analizowali klasyczne teksty lewicowych myślicieli.
W 1964 rozpoczął studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego . Już rok później został zawieszony w prawach studenta za rozpowszechnianie wśród kolegów listu otwartego do członków PZPR autorstwa Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego , kamery w którym autorzy wzywali do rozpoczęcia naprawy systemu politycznego w Polsce. Drugi raz został zawieszony w 1966 za zorganizowanie spotkania dyskusyjnego z Leszkiem Kołakowskim , szczawnica który został kilka tygodni wcześniej wyrzucony z PZPR za krytykę jej władz.
W 1965 organy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej zakazały druku jego tekstów. Od tego czasu pisywał teksty pod pseudonimami do " Życia Gospodarczego ", soczewki kontaktowe " Więzi ", łóżka " Literatury ".
W marcu 1968 został ostatecznie relegowany z uczelni za aktywny udział w tzw. wydarzeniach marcowych , Zakopane apartamenty tj. protestach studentów i środowiska akademickiego, zapoczątkowanego zdjęciem przez cenzurę inscenizacji Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka ze sceny Teatru Narodowego . Wkrótce po usunięciu z uniwersytetu został aresztowany i skazany na karę 3 lat pozbawienia wolności za "wybryki chuligańskie", polegające w istocie na uczestniczeniu w wydarzeniach marcowych.
Po zwolnieniu z więzienia na mocy amnestii z 1969 otrzymał zakaz kontynuowania jakichkolwiek studiów wyższych (" wilczy bilet "). W połowie lat 70. pozwolono mu kontynuować studia, które ukończył eksternistycznie na Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu ; promotorem magisterium był profesor Lech Trzeciakowski , a recenzentem – profesor Jerzy Topolski .
[ edytuj ] Działalność opozycyjna
Po zwolnieniu, najpierw pracował przez dwa lata na stanowisku spawacza w Zakładach Wytwórczych Lamp Elektrycznych i Rtęciowych im. Róży Luksemburg a następnie, z rekomendacji Jacka Kuronia , został osobistym sekretarzem Antoniego Słonimskiego .
W latach 1976–1977 przebywał w Paryżu , po powrocie do Polski włączył się w działalność istniejącego już od kilku miesięcy Komitetu Obrony Robotników , jednej z najbardziej znanych organizacji opozycyjnych lat 70., stając się jednym z najbardziej aktywnych działaczy opozycji [4] . Był też jednym z pomysłodawców i założycieli Towarzystwa Kursów Naukowych .
W latach 1977–1989 był redaktorem lub współpracownikiem niezależnych pism wychodzących w tzw. drugim obiegu , tj. " Biuletyn Informacyjny ", " Zapis ", "Krytyka" oraz członkiem kierownictwa największej podziemnej oficyny wydawniczej: NOWa . W okresie 1980–1981 był doradcą struktur Regionu Mazowsze NSZZ "Solidarność" i Komisji Hutników "Solidarności" [5] .
W stanie wojennym , w grudniu 1981 został najpierw internowany, a następnie po odmowie podpisania tzw. lojalki i zgody na dobrowolne opuszczenie kraju, postawiony w stan oskarżenia i osadzony w areszcie pod zarzutem "próby obalenia ustroju socjalistycznego". W areszcie przebywał bez wyroku do 1984 na skutek celowo przedłużanego przez prokuraturę procesu. W izolacji podjął wielotygodniową głodówką protestacyjną, domagając się zakończenia lub umorzenia jego sprawy i uznania go za więźnia politycznego. Ostatecznie na mocy amnestii jego sprawa została umorzona, co spowodowało jego zwolnienie.
W 1985 został ponownie aresztowany i tym razem skazany na karę 3 lat pozbawienia wolności za udział w próbie zorganizowania strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina , zwolniono go ponownie na mocy amnestii w następnym roku.
[ edytuj ] Działalność od 1989
W 1988 został doradcą nieformalnego Komitetu Koordynacyjnego Lecha Wałęsy , a następnie członkiem Komitetu Obywatelskiego . Uczestniczył aktywnie w przygotowaniach, negocjacjach wstępnych, a następnie obradach Okrągłego Stołu [6] w 1989.
Po Okrągłym Stole otrzymał od Lecha Wałęsy misję zorganizowania dużej, ogólnopolskiej gazety codziennej, mającej być "organem" Komitetu Obywatelskiego przed zbliżającymi się wyborami. Gazeta ta w ramach uzgodnień okrągłostołowych została nazwana " Gazetą Wyborczą " "Solidarność", gdyż miała funkcjonować tylko do końca wyborów do Sejmu w 1989. Po zorganizowaniu tej gazety głównie na bazie zespołu dziennikarskiego nielegalnego "Biuletynu Informacyjnego" i " Tygodnika Mazowsze ", Adam Michnik został jej redaktorem naczelnym. W połowie 1990 Lech Wałęsa usiłował bezskutecznie odwołać go z tej funkcji, a Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" odebrała pismu prawo posługiwania się znakiem związku.
Wcześniej, w wyborach do Sejmu kontraktowego z 4 czerwca 1989, Adam Michnik uzyskał mandat posła z rekomendacji Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. Kandydował z okręgu wyborczego w Bytomiu , w trakcie kadencji przeszedł z OKP do Unii Demokratycznej [7] .
Pomiędzy 12 kwietnia a 27 czerwca 1990 wraz z trzema innymi osobami (historykami Andrzejem Ajnenkielem i Jerzym Holzerem oraz dyrektorem Archiwum Akt Nowych Bogdanem Krollem ) uzyskał dostęp do wybranej części archiwów MSW . Grupa ta uzyskała potoczną nazwę " Komisja Michnika " i została powołana z inicjatywy Henryka Samsonowicza . Wynikiem trzymiesięcznych prac był krótki raport, stwierdzający niekompletność archiwów [8] .
Zarówno jako poseł, jak i redaktor "Gazety Wyborczej", aktywnie wspierał rząd Tadeusza Mazowieckiego , jak też jego kandydaturę przeciw Lechowi Wałęsie w wyborach prezydenckich w 1990 . Przed drugą turą opowiedział się po stronie lidera NSZZ "S" przeciwko kandydaturze Stanisława Tymińskiego . Opowiadał się też zdecydowanie za kształtem reform gospodarczych, przeprowadzanych przez Leszka Balcerowicza [9] , za co był krytykowany z pozycji lewicowych, m.in. przez Andrzeja Walickiego i Adama Chmielewskiego [10] [11] .
W kolejnych wyborach parlamentarnych w 1991 nie ubiegał się o reelekcję, poświęcając się działalności redaktorskiej i publicystycznej. Pod jego rządami "Gazeta Wyborcza" została przekształcona w najbardziej poczytną i wpływową gazetę codzienną w Polsce. Na bazie majątku tej gazety powstała spółka Agora S.A. , która stała się jednym z największych koncernów medialnych w Polsce, dysponując m.in. kilkunastoma tytułami miesięczników, portalem internetowym gazeta.pl , agencją reklamy zewnętrznej AMS oraz udziałami w kilkunastu stacjach radiowych. Sam Adam Michnik nie objął – oprócz stanowiska redaktora naczelnego – żadnej funkcji zarządczej w tej spółce. W styczniu 1998 wystąpił ze spółki a jego akcje w "Agorze" umorzono [12] .
Od momentu pojawienia się określenia "gruba linia" w exposé Tadeusza Mazowieckiego z września 1989, co zapoczątkowało (wbrew intencjom autora) postrzeganie przez niektóre środowiska tego faktu jako wprowadzenie polityki obiegowo zwanej grubą kreską , jest zwolennikiem i obrońcą tego terminu. Na łamach "Gazety Wyborczej" postulował szybkie i sprawne rozstrzygnięcie wytoczonych gen. Wojciechowi Jaruzelskiemu i gen. Czesławowi Kiszczakowi procesów karnych dotyczących różnych okresów ich działalności. We wrześniu 1995 przed wyborami prezydenckimi opublikował wraz z Włodzimierzem Cimoszewiczem tekst O prawdę i pojednanie [13] . 3 lutego 2001 udzielił głośnego wywiadu Pożegnanie z bronią. Adam Michnik – Czesław Kiszczak [14] , przeprowadzonego przez Agnieszkę Kublik oraz Monikę Olejnik , w którym określił Czesława Kiszczaka i Wojciecha Jaruzelskiego jako "ludzi honoru", dotrzymujących podjętych podczas Okrągłego Stołu zobowiązań. Wypowiedź ta została skrytykowana, m.in. przez arcybiskupa Józefa Życińskiego [15] .
W rocznicę stanu wojennego, 13 grudnia 2005, Adam Michnik wygłosił na Uniwersytecie Warszawskim wykład (opublikowany także w "Gazecie Wyborczej"), w którym m.in. apelował do prezydenta Lecha Kaczyńskiego o ustawową abolicję dla osób odpowiedzialnych za stan wojenny [16] . Apelował o abolicję również wcześniej, w 1991, podczas wykładu na Wydziale Prawa UMCS, "Gazeta w Lublinie" z 11 grudnia 1991, a także w 2001 w artykule 20 lat później [17] . Jego postawa wzbudzała kontrowersje, wyrażone m.in. w książkach Michnikowszczyzna. Zapis choroby Rafała Ziemkiewicza i Długi cień PRL-u, czyli dekomunizacja której nie było Bronisława Wildsteina . Osobę Adama Michnika krytykował również Zbigniew Herbert [18] . Adam Michnik bronił się przed atakami, m.in. uznając niektóre wypowiedzi swoich adwersarzy za zniesławiające i pozywając ich o naruszenie dóbr osobistych w procesach cywilnych.
27 grudnia 2002 Adam Michnik oraz Paweł Smoleński upublicznili tzw. aferę Rywina , której kulisy miała rozpracować specjalnie do tego celu powołana sejmowa komisja śledcza . Podstawą do ujawnienia afery był fakt nagrania przez Michnika rozmów z Lwem Rywinem pół roku wcześniej.
Jesienią 2004 z powodów zdrowotnych (zapadł na gruźlicę ) zrezygnował z czynnego udziału w redagowaniu "Gazety Wyborczej", przekazując swój głos w kolegium redakcyjnym Helenie Łuczywo .
[ edytuj ] Działalność społeczna
Jest członkiem m.in. Stowarzyszenia Pisarzy Polskich oraz Council on Foreign Relations .
W 2008 został europejskim ambasadorem Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego [19] .
[ edytuj ] Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda im. Andrzeja Kijowskiego (1985)
- Nagroda Praw Człowieka im. Roberta F. Kennedy'ego (1986)
- Laureat Prix de la Liberte francuskiego PEN-Clubu (1988)
- Europejczyk Roku (1989) – nagroda przyznana przez czasopismo "La Vie"
- Shofar Award (1991) – nagroda przyznana przez National Jewish Committee on Scouting
- Nagroda Stowarzyszenia Dziennikarzy Europejskich (1995)
- Medal im. Imre Nagya (1995)
- Nagroda Dziennikarstwa i Demokracji Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (1996)
- Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (1998)
- chilijski Order Komandorski Bernardo O'Higginsa (1998)
- Umieszczony na liście "50 Bohaterów wolności prasy" ogłoszonej 3 maja 2000 przez Międzynarodowy Instytut Prasy (IPI)
- Wielki Krzyż Zasługi Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (2001)
- Nagroda Erazma ( Holandia , 2001)
- Doktor honoris causa: nowojorskiej New School for Social Research, University of Minnesota, Connecticut College, University of Michigan.
- Francuska Legia Honorowa ( Francja , 2003)
- Umieszczony na liście "20 najbardziej wpływowych dziennikarzy świata" ogłoszonej przez " Financial Times " [20]
- Nagroda im. Jana Karskiego (2007) [21]
- Doktor honoris causa Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie (2009) [22]
[ edytuj ] Publicystyka
- Kościół, lewica, dialog (1977)
- Szanse polskiej demokracji (1984)
- Z dziejów honoru w Polsce (1985)
- Takie czasy... Rzecz o kompromisie (1985)
- Polskie pytania (1987)
- Między Panem a Plebanem (1995)
- Diabeł naszego czasu (1995)
- Wyznania nawróconego dysydenta (2003)
- Wściekłość i wstyd (2005)
- W poszukiwaniu utraconego sensu (2007)
Jest autorem licznych artykułów zamieszczanych w " Gazecie Wyborczej ", " Der Spiegel ", " Le Monde ", " Liberation, Lettre Internationale ", " The New York Review of Books ", " The Washington Post " i wielu innych czasopismach.
Przypisy
- ↑ Adam Michnik: O czym nie lubią pamiętać Polacy i Żydzi . " Tygodnik Powszechny " nr 29, 16 lipca 1995. [dostęp 8 kwietnia 2010]. Wykład wygłoszony w Krakowie w czerwcu 1995.
- ↑ Marzec, Maj – a z wolnością kłopot . wyborcza.pl, 23 kwietnia 2008. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Magdalena Środa : Zamknęła wszystkie swoje sprawy . wyborcza.pl, 21 września 2009. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ W protokole z narady u sekretarza KC PZPR Stanisława Kani (z 22 października 1976) z udziałem szefa Służby Bezpieczeństwa , gen. Adama Krzysztoporskiego (opublikowanym w artykule pt. "Zawężona represja". Co robić z Komitetem Obrony Robotników?, " Więź " nr 8 (514)/2001 ) określony został mianem "inspiratora" w "czołówce grupy antysocjalistycznej", obok Jacka Kuronia i Jana Józefa Lipskiego .
- ↑ Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności . [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej , 5 lutego 2004, Piętnasta rocznica rozpoczęcia obrad Okrągłego Stołu : W ocenie władz głównym architektem polityki opozycji w trakcie obrad okrągłego stołu był "przede wszystkim duet: B. Geremek i A. Michnik".
- ↑ Strona sejmowa posła X kadencji . [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Komisja Michnika . " Wprost " nr 7/2005 (1159. [dostęp 8 kwietnia 2010)].
- ↑ Mowa pogrzebowa nad grobem IV Rzeczypospolitej . wyborcza.pl, 31 grudnia 2007 i 1 stycznia 2008. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Andrzej Walicki, Co pogrzebano wraz z IV RP, " Gazeta Wyborcza " z 26 stycznia 2008
- ↑ Adam Chmielewski: Dlaczego polscy liberałowie potrzebują lewicy? . chmielewski.uni.wroc.pl. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Rafał Kasprów, Luiza Zalewska: Od nędzy do pieniędzy . "Rzeczpospolita" , z 8 maja 1999. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ O prawdę i pojednanie (tekst zarchiwizowany) . wyborcza.pl, 19 września 1995. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Pożegnanie z bronią. Adam Michnik – Czesław Kiszczak (tekst zarchiwizowany) . gazeta.pl, 6 lutego 2001. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ W rankingach wygrałby Barabasz. Wywiad Agnieszki Kublik i Moniki Olejnik z arcybiskupem Józefem Życińskim, metropolitą lubelskim . wyborcza.pl, 14 maja 2004. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Adam Michnik: Wściekłość i wstyd, smutek i duma . wyborcza.pl, 17 grudnia 2005. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ 20 lat później (tekst zarchiwizowany) . wyborcza.pl, 12 grudnia 2001. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Tomasz Wołek : Herbert i Michnik . "Życie", 30 stycznia 2001. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Komunikat o Roku Dialogu międzykulturowego w Polsce na stronie dialog2008.pl . [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ FT: Adam Michnik w światowej elicie dziennikarzy . gazeta.pl, 21 maja 2006. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Adam Michnik jest tegorocznym laureatem Nagrody im. Jana Karskiego . wyborcza.pl, 22 czerwca 2007. [dostęp 8 kwietnia 2010].
- ↑ Adam Michnik honorowym doktorem UP . up.krakow.pl, 18 listopada 2009. [dostęp 8 kwietnia 2010].
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Nota biograficzna w serwisie "Agory S.A." . [dostęp 8 kwietnia 2010].
- Cezary Michalski , Rafał Ziemkiewicz , Ewa Milewicz : Czy Polska bez Adama Michnika byłaby lepsza . dziennik.pl, 22 stycznia 2007. [dostęp 8 kwietnia 2010].
| Potężna eksplozja w Rosji, są ofiary śmiertelne |
|
Rosyjskie władze wszczęły śledztwo w sprawie ataku terrorystycznego w centrum Władykaukazu - poinformował przedstawiciel prokuratury. W eksplozji, do której doszło dzisiaj na miejscowym bazarze, zginęło co najmniej 15 osób, a 77 zostało rannych.
|
| Jakubiak: Dostałam jednozdaniowy papier |
|
Elżbieta Jakubiak, zawieszona w prawach członka PiS, poinformowała, że otrzymała jednozdaniową decyzję w swojej sprawie, ale nadal nie zna powodów zawieszenia. Jakubiak nie wie też, czy spotka się dziś z prezesem partii Jarosławem Kaczyńskim.
|
| Szef CBA zwolnił Kamińskiego ze służby |
|
Szef CBA Paweł Wojtunik podjął decyzję o zwolnieniu ze służby zawieszonego byłego szefa Biura Mariusza Kamińskiego - poinformował rzecznik CBA Jacek Dobrzyński.
|
| Tusk: Chcemy być ważnym przyjacielem Wietnamu |
|
Premierzy Polski i Wietnamu Donald Tusk i Ngyuen Tan Dung zapewnili dziś na wspólnej konferencji prasowej w Hanoi, że relacje między naszymi państwami są przyjacielskie, ponadstandardowe. W obecności obu premierów podpisano pięć dokumentów o współpracy.
|
| Czy "dobry car" Putin znów będzie prezydentem? |
|
Władimir Putin wykorzystuje głęboko zakorzenione wśród Rosjan przekonanie, że tylko wszechmocny "dobry car" może zjednoczyć kraj. Musi wyjaśnić jednak, dlaczego powinien sprawować kolejne dwie kadencje jako prezydent - pisze "Financial Times".
|